Ultimate Guide to Samashitorna Mandal (समशीतोष्ण मण्डल) | Class 10 Social Unit 6 Notes
An overview of Samashitorna Mandal notes for SEE Class 10 Social Studies

एकाइ ६: हाम्रो पृथ्वी (Hamro Prithvi)

पाठ ४: समशीतोष्ण मण्डल (Samashitorna Mandal)

१. समशीतोष्ण प्रदेशका हावापानीको क्षेत्रलाई तालिकामा प्रस्तुत गर्नुहोस् ।

उत्तर: समशीतोष्ण मण्डल (Samashitorna Mandal) वा प्रदेशमा पर्ने हावापानीका क्षेत्रहरूलाई निम्नानुसार तालिकामा प्रस्तुत गरिएको छ:

भूमध्यसागरीय हावापानी
समशीतोष्ण मरुस्थलीय हावापानी
समशीतोष्ण मौसमी हावापानी
समशीतोष्ण सामुद्रिक हावापानी
समशीतोष्ण तृणभूमिको हावापानी
सेन्ट लरेन्स र मन्चुरियाको हावापानी

२. समशीतोष्ण मौसमी क्षेत्रमा कुन-कुन कृषि कार्य गर्न उपयुक्त हुन्छ ? किन ?

उत्तर: समशीतोष्ण मौसम क्षेत्रमा रेशम उत्पादनका लागि उपयुक्त पर्याप्त वायुमान रहेको छ। यस क्षेत्रमा धान, गहुँ, मकै, उखु, र कपास जस्ता फसलहरूको खेती गर्न सम्भावना छ।

किनकि यस क्षेत्रमा ग्रीष्ममा गर्मी र हिउँदमा जाडो हुन्छ। ग्रीष्ममा सामुद्रिक मनसुनद्वारा ५० देखि १५० से.मि. सम्म वर्षा हुन्छ। ग्रीष्ममा २५ डिग्री र हिउँदमा ५ डिग्री औसत तापक्रम हुन्छ। यहाँ रेशम खेतीका लागि उपयोगी वनस्पति पाइन्छ।

३. समशीतोष्ण तृणभूमि क्षेत्रमा घाँसे मैदानको नाम लेख्नुहोस् ।

उत्तर: समशीतोष्ण तृणभूमि (Temperate Grassland) क्षेत्रमा घाँसे मैदानको नाम निम्न छन् :-

  • स्टेप्स (एसिया र युरोप)
  • प्रेरि (उत्तर अमेरिका)
  • पम्पास (अर्जेन्टिना)
  • डाउन्स (अस्ट्रेलिया)
  • भेल्ड (दक्षिण अफ्रिका)

४. भूमध्यसागरीय क्षेत्रमा हिउँदे फलफूल खेती हुनाको कारण उल्लेख गर्नुहोस् ।

उत्तर: भूमध्यसागरीय क्षेत्रमा सुख्खा र न्यानो मौसम पाइन्छ। साथै, महासागरबाट आएको पश्चिमी हावाले समुद्री सतहमा मनसुन मौसममा वर्षा ल्याउँछ। यस कारण, यस क्षेत्रमा हिउँदमा खेती गरिने मौसममा मिठो र रसिलो फलफूल, जस्तै सुन्तला, अंगुर, र जैतुन अत्यधिक उत्पादन गरिन्छ।

५. समशीतोष्ण सामुद्रिक हावापानी र भूमध्यसागरीय हावापानीबीच तुलना गर्नुहोस् ।

उत्तर: समशीतोष्ण सामुद्रिक हावापानी र भूमध्यसागरीय हावापानीबीचको तुलना तल प्रस्तुत गरिएको छ:

समशीतोष्ण सामुद्रिक हावापानी

  • उत्तरी गोलार्धमा ४५° देखि ६०° र दक्षिणी गोलार्धमा ४०° देखि ५०° अक्षांशको पश्चिमी सामुद्रिक क्षेत्रमा यो हावापानी पाइन्छ।
  • सामुद्रिक प्रभावले वर्षैभरि पानी परिरहन्छ। वार्षिक वर्षा ७५ देखि १५० से.मि. हुन्छ।
  • ग्रीष्ममा न्यानो र हिउँदमा खासै जाडो हुँदैन।

भूमध्यसागरीय हावापानी

  • उत्तरी गोलार्धमा ३०° देखि ४५° र दक्षिणी गोलार्धमा ३०° देखि ४०° अक्षांशको पश्चिमी भागमा यो हावापानी पाइन्छ।
  • हिउँदमा समुद्री सतह भई आउने बाफिलो वायुले वर्षा हुन्छ। वार्षिक वर्षा औसत ४० देखि ८० से.मि. हुन्छ।
  • ग्रीष्म गर्मी र हिउँद ठन्डा तथा वर्षायुक्त हुन्छ।

६. भूमध्यसागरीय हावापानीका क्षेत्रमा धेरै प्राचीन सभ्यता विकास भएको पाइन्छ । किन यस्तो भएको हो ? कारण दिनुहोस् ।

उत्तर: भूमध्यसागरीय हावापानीको क्षेत्र उत्तरी गोलार्धमा ३०° देखि ४५° अक्षांश र दक्षिणी गोलार्धमा ३०° देखि ४०° अक्षांशबीचको महादेशको पश्चिमी भागमा पाइन्छ। ग्रीष्म र हिउँद दुईओटा ऋतु हुने यस क्षेत्रमा वर्षभरि तातो र चिसोको समान अवस्था हुन्छ। यो क्षेत्र मानव जीवनका लागि अनुकूल रहेको छ। यस क्षेत्रमा फलफूलको प्रशस्तै उत्पादनसमेत हुन्छ। यसर्थ, भूमध्यसागरीय हावापानीका क्षेत्रमा धेरै प्राचीन सभ्यता विकास भएको पाइन्छ।

कुनै प्रश्न वा सुझाव छ भने, हामीलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।

Contact Us
Scroll to Top