Class 10 Social Unit 4-Chapter 6 | सामाजिक समस्याको पहिचान र समाधानका सीप (Samajik Samasyako Pahichan ra Samasya Samadhanka Sip)-सामाजिक समस्या र समाधान
An overview of Samajik Samasyako Pahichan ra Samasya Samadhanka Sip notes for SEE Class 10 Social Studies

एकाइ ४: सामाजिक समस्या र समाधान (Eakai 4: Samajik Samasya ra Samadhan)

पाठ ६: सामाजिक समस्याको पहिचान र समस्या समाधानका सीप (Path 6: Samajik Samasyako Pahichan ra Samasya Samadhanka Sip)

१. सामाजिक समस्याहरू कसरी पहिचान गर्न सकिन्छ? (Samajik Samasyako Pahichan)

उत्तर: सामाजिक समस्याहरू समस्याको मूल कारण खोजेर पहिचान गर्न सकिन्छ। कुनै पनि सामाजिक समस्याको पहिचान (Samajik Samasyako Pahichan) गर्न त्यसको गहिराइमा पुग्नु आवश्यक हुन्छ। त्यस्तै, समस्या सिर्जना हुनुको पृष्ठभूमि थाहा पाएर पनि पहिचान गर्न सकिन्छ। समुदायका मानिसहरूसँग छलफल गर्ने, सर्वेक्षण गर्ने, र सम्बन्धित तथ्याङ्क विश्लेषण गरेर समस्याको वास्तविक स्वरूप र प्रभाव पत्ता लगाउन सकिन्छ।

२. सामाजिक समस्याबाट बच्नका लागि उपायहरू बुझाइ दिनुहोस्।

उत्तर: सामाजिक समस्याबाट बच्ने उपायहरू निम्न छन् :-

  • सही विकल्प छनोट: समस्याको प्रकृति, सिर्जित अवस्थाका आधारमा समस्या समाधानका विभिन्न विकल्पमध्ये सही विकल्प छानी कार्यान्वयन गर्ने।
  • खराब सङ्गतबाट बच्ने: कुलतमा लागेका साथीको सङ्गत नगर्ने र सधैँ असल मित्रहरू बनाउने।
  • सिर्जनशील कार्यमा संलग्नता: राम्रा र सिर्जनशील कार्यहरूमा आफूलाई व्यस्त राख्ने, जसले नकारात्मक सोचबाट टाढा राख्छ।
  • भविष्य निर्माणमा प्रतिबद्धता: आफ्नो लक्ष्य निर्धारण गरी भविष्य निर्माणमा प्रतिबद्ध हुने।
  • पारिवारिक सम्बन्ध: अभिभावक वा परिवारका सदस्यसँग सुमधुर सम्बन्ध स्थापित गर्ने र आफ्ना कुराहरू खुलेर राख्ने।

३. तपाईंको वरपरका प्रमुख सामाजिक समस्याको सूची तयार गर्नुहोस् ।

उत्तर: मेरो वरपरका प्रमुख सामाजिक समस्याहरू निम्न छन् :-

  • घरेलु हिंसा: महिला तथा बालबालिकामाथि हुने शारीरिक तथा मानसिक हिंसा।
  • धूमपान तथा मद्यपान: युवापुस्तामा बढ्दो धूमपान र मद्यपानको लत।
  • फिजुल खर्च र देखासिकी: चाडपर्व र उत्सवहरूमा हुने अनावश्यक खर्च र सामाजिक देखासिकी।
  • बालविवाह: कानुनले बर्जित गरे पनि लुकीछिपी हुने बालविवाहको प्रचलन।
  • दुर्व्यसन: लागुऔषध दुर्व्यसनले युवाहरूको भविष्य बर्बाद बनाइरहेको अवस्था।
  • भ्रष्टाचार: सार्वजनिक क्षेत्रमा व्याप्त भ्रष्टाचारले विकासमा पारेको असर।

४. बालविवाह रोक्नका लागि तपाईंले के के प्रयास गर्न सक्नुहुन्छ?

उत्तर: बालविवाह रोक्न मैले निम्न प्रयत्न गर्न सक्छु :-

  • चेतना जगाउने: बालविवाहले पार्ने नकारात्मक असरहरूबारे परिवार र समाजमा जनचेतना फैलाउने।
  • कानुनी जानकारी: बालविवाह गैरकानुनी हो भन्नेबारे जानकारी दिने र कतै यस्तो भइरहेको थाहा पाएमा प्रहरीमा जानकारी गराउने।
  • बालक्लबमार्फत कार्यक्रम: विद्यालयमा रहेको बालक्लबका माध्यमबाट सडक नाटक, र्‍याली जस्ता विभिन्न चेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने।

५. कुलतबाट बच्ने उपायहरू लेख्नुहोस्।

उत्तर: कुलतबाट बच्ने उपायहरू निम्न छन्:-

  • खराब प्रस्तावलाई अस्वीकार गर्ने: साथीले चुरोट, रक्सी वा लागुऔषध सेवन गर्न दिएमा त्यसको प्रस्तावलाई दृढतापूर्वक ‘नाइँ’ भन्ने वा इन्कार गर्ने।
  • असल साथीको सङ्गत: असल आचरण भएका र पढाइमा ध्यान दिने साथीको मात्र सङ्गत गर्ने
  • पारिवारिक सम्बन्ध सुमधुर राख्ने: परिवारका सदस्यसँगको सम्बन्ध सुमधुर राख्ने र कुनै समस्या भएमा उनीहरूसँग सल्लाह लिने।
  • देखासिकीमा नलाग्ने: अरूको देखासिकीमा लागेर गलत कामहरूमा संलग्न नहुने।
  • सिर्जनशील कार्यमा व्यस्त रहने: खेलकुद, संगीत, चित्रकला जस्ता सिर्जनशील कार्य गरी समय बिताउने र भविष्य निर्माणमा प्रतिबद्ध हुने।

कुनै प्रश्न वा सुझाव छ भने, हामीलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।

Contact Us
Scroll to Top