एकाइ ३: हाम्रा सामाजिक मूल्य र मान्यता (Hamra Samajik Mulya ra Manyata)
पाठ ७: विश्वबन्धुत्व र मानवता (Vishwabandhutwa ra Manavata)
यस पाठमा पढ्नुहोस्
१. विश्वबन्धुत्व (Vishwabandhutwa ra Manavata) भनेको के हो? विश्वबन्धुत्व कायम गर्न हामीले के-के गर्नुपर्छ, लेख्नुहोस्।
उत्तर: संसार सबैको आश्रय स्थल र साझा घर हो। जुन देशमा बसे पनि हामी पृथ्वीका बासिन्दा हौं। यो संसार नै एउटा घर हो र हामी पृथ्वीरूपी घरका सदस्य हौं। यसरी सबै घुलमिल हुने र सबैलाई आफ्नो ठान्ने भावनालाई विश्वबन्धुत्व (Vishwabandhutwa) भनिन्छ। विश्वबन्धुत्व कायम गर्न हामीले निम्न कार्यहरू गर्नुपर्छ:
- सबैलाई समान दृष्टिकोणले हेर्ने र हरेक समस्याको समाधान वार्ताबाट गर्नुपर्छ।
- विविधतालाई स्वीकार गर्नुपर्छ।
- आध्यात्मिक जागरूकता र आत्मा शुद्धिका लागि काम गर्नुपर्छ।
- एक देशबाट अर्को देश, एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा प्रेम, सद्भाव, र सहयोगको वातावरण सिर्जना गर्नुपर्छ।
- समानुभूति र सहयोगको भावना राख्नुपर्छ।
- मानवताबाट प्रेरित भएर काम गर्नुपर्छ।
- सङ्कीर्णतालाई त्याग्नुपर्छ।
- जिम्मेवारी, सहिष्णुता, र इमानदारीजस्ता मानवीय मूल्यहरूको प्रतिनिधित्व गर्नुपर्छ।
२. विश्वग्रामको परिचय दिँदै यसले मानव जीवनमा पारेको प्रभाव उल्लेख गर्नुहोस्।
उत्तर: सूचना प्रविधिको विकास र विस्तारले गर्दा, अहिलेको प्रविधि युगमा विश्व एउटा सानो गाउँजस्तो भएको छ, जसलाई विश्वग्राम भनिन्छ। कुनै पनि स्थानमा घटेका घटनाहरू तुरुन्तै विश्वभरि जान्न सकिन्छ। भौगोलिक दृष्टिकोणबाट पर्याप्त दूरी भए तापनि, मानवीय सद्भाव, सहकार्य, र सहयोगका कारणले विश्व सीमाविहीन समाजमा परिणत भएको छ। यसले विश्वलाई एक परिवार बनाएको छ र हामी त्यस परिवारका सदस्य भएका छौं। यसले मानव जीवनमा पारेका प्रभावहरू निम्नानुसार छन्:
- विश्वलाई एक परिवारको रूपमा रूपान्तरण गरेको छ।
- सद्भाव, सहकार्य, र सहयोगको वातावरणमा वृद्धि गरेको छ।
- सङ्कीर्णताको अन्त्य गरेको छ।
- एक-अर्कालाई विपत्तिका समयमा एकजुट हुन सक्ने अवस्था सिर्जना गरेको छ।
- मानवीय मूल्य र मान्यताको स्थापनामा सहयोग पुगेको छ।
- नयाँ आविष्कार हुँदा सबैले प्रयोग गर्न सक्ने अवस्थाको सिर्जना गरेको छ।
३. वर्तमान विश्वमा विश्वबन्धुत्व र मानवताको महत्त्व उल्लेख गर्नुहोस्।
उत्तर: वर्तमान विश्वमा विश्वबन्धुत्व र मानवताको महत्त्व विभिन्न दृष्टिकोणबाट अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। यसले समृद्धि, सामाजिक एकता, र सुरक्षा प्राप्त गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। यसका विभिन्न पक्षहरू निम्नलिखित छन्:
धार्मिक तथा जातीय कट्टरताको अन्त्य गर्न: विश्वबन्धुत्व र मानवताले धार्मिक तथा जातीय कट्टरताको अन्त्य गर्छ। यसले विश्वभरिका धार्मिक तथा जातीय सङ्घर्षलाई न्यूनीकरण गर्छ र अल्पसंख्यक समुदायहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्छ।
पारस्परिक सहयोग, सद्भाव र मानवीय एकता बढाउन: विश्वबन्धुत्वले सामाजिक, आर्थिक, र प्राकृतिक विपत्तिका लागि पारस्परिक सहयोगको मान्यता प्रदान गरेको छ। यसले मानवताको मूल सिद्धान्तमा आधारित सामाजिक समृद्धि गराउँछ र सद्भावपूर्ण वातावरण निर्माण गर्दछ।
विविधताको स्वीकार गर्न: विश्वबन्धुत्वले विविधतालाई सम्मान गर्न सिकाउँछ। यसले समृद्धि र सामाजिक प्रगति प्राप्त गराउँछ, र विविध समुदायहरूको सहयोग र महत्त्वलाई स्वीकार गर्दछ।
द्वन्द्वको अन्त्य गरी शान्ति कायम गर्न: विश्वबन्धुत्वको भावनाले विविध द्वन्द्व र सङ्घर्षको समाधानमा मद्दत पुर्याउँछ। यसले द्वन्द्वको अन्त्य गरी शान्ति र सुरक्षा कायम गर्दछ, जसले विश्वव्यापी सुरक्षा बढाउँछ।
हिंसाको अन्त्य गर्न: विश्वबन्धुत्वले हिंसा र स्वार्थको अन्त्य गर्दछ र शान्तिपूर्ण सहअस्तित्वलाई प्रवर्द्धन गर्दछ।
४. ‘वसुधैव कुटुम्बकम्’ भनेको के हो?
उत्तर: ‘वसुधैव कुटुम्बकम्’ वैदिक परम्पराको एक महत्त्वपूर्ण सूक्ति हो, जसको अर्थ ‘सम्पूर्ण पृथ्वी नै एक परिवार हो’ भन्ने हुन्छ। यो सूक्तिले हाम्रो परम्पराको आध्यात्मिक मूल्यलाई पनि प्रतिष्ठापित गरेको छ। यस भनाइले सारा मानिसहरूलाई एक-अर्काका साथीको रूपमा हेर्न र आपसी सम्बन्धलाई प्रगाढ बनाउन प्रेरित गरेको छ। त्यसैले, सबैले मिलेर बस्नुपर्छ, दुःख-सुख साझा गर्नुपर्छ, र मिलेर बाँच्नुपर्छ भन्ने कुरामा यसले विशेष बल प्रदान गरेको छ।
अर्को पाठ
पाठ ८: हाम्रो सामाजिक दायित्वयो पनि पढ्नुहोस्
कुनै प्रश्न वा सुझाव छ भने, हामीलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।
Contact Us