Compulsory Mathematics SEE 2081 Madhesh Province Solution | рдЕрдирд┐рд╡рд╛рд░реНрдп рдЧрдгрд┐рдд
Welcome to the complete solution set for Compulsory Mathematics SEE 2081 Madhesh Province. This post provides a detailed, step-by-step guide to solving the questions asked in the recent SEE examination. Both English medium and Nepali medium students can benefit from this comprehensive guide.
Practicing past papers like the SEE 2081 Compulsory Mathematics is crucial for understanding the exam pattern and marking scheme. Below, you will find the questions, their Nepali translations, and the official marking scheme. For more educational resources, you can also visit the Ministry of Education website.
Table of Contents: Compulsory Mathematics SEE 2081 Madhesh Province
- Question 1: Sets & Venn Diagram
- Question 2: Compound Interest
- Question 3: Depreciation
- Question 4: Exchange Rate
- Question 5: Pyramid
- Question 6: Cylinder & Hemisphere Tank
- Question 7: Room Area & Cost
- Question 8: Arithmetic Series
- Question 9: Quadratic Equation
- Question 10: Algebra
- Question 11: Geometry
- Question 12: Circle Geometry
- Question 13: Construction
- Question 14: Trigonometry
- Question 15: Statistics
- Question 16: Probability
Question 1: Sets & Venn Diagram
160 рдЬрдирд╛ рдорд╛рдирд┐рд╕рд╣рд░реВрдХреЛ рд╕рдореВрд╣рдорд╛ рдЧрд░рд┐рдПрдХреЛ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдгрдорд╛ рд╕реНрдпрд╛рдЙ рдорд╛рддреНрд░ рд░ рд╕реБрдиреНрддрд▓рд╛ рдорд╛рддреНрд░ рдорди рдкрд░рд╛рдЙрдиреЗ рдорд╛рдирд┐рд╕рд╣рд░реВрдХреЛ рд╕рдЩреНрдЦреНрдпрд╛ рдХреНрд░рдорд╢рдГ 75 рд░ 45 рдЫрдиреН ред рдЬрд╕рдордзреНрдпреЗ 23 рдЬрдирд╛рд▓реЗ рджреБрдИрдордзреНрдпреЗ рдХреБрдиреИ рдкрдирд┐ рдорди рдкрд░рд╛рдЙрджреИрдирдиреН ред
In a survey conducted among 160 people, it was found that the number of people who like only apple and only orange are 75 and 45 respectively. Among them, 23 people do not like any of these two fruits.
-
(a) рд╕реНрдпрд╛рдЙ рдорди рдкрд░рд╛рдЙрдиреЗ рдорд╛рдирд┐рд╕рдХреЛ рд╕рдореВрд╣рд▓рд╛рдИ A рд░ рд╕реБрдиреНрддрд▓рд╛ рдорди рдкрд░рд╛рдЙрдиреЗ рдорд╛рдирд┐рд╕рдХреЛ рд╕рдореВрд╣рд▓рд╛рдИ O рд▓реЗ рдЬрдирд╛рдЙрдБрджрд╛ рдХреБрдиреИ рдкрдирд┐ рдлрд▓рдлреБрд▓ рдорди рдирдкрд░рд╛рдЙрдиреЗ рдорд╛рдирд┐рд╕рдХреЛ рд╕рдЩреНрдЦреНрдпрд╛рд▓рд╛рдИ рдЧрдгрдирд╛рддреНрдордХрддрд╛ рд╕рдВрдХреЗрддрдорд╛ рд▓реЗрдЦреНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
If ‘A’ represents the set of people who like apple and ‘O’ represents the set of people who like orange, then write the cardinality notation of the number of people who don’t like any of these fruits.
-
(b) рдорд╛рдерд┐рдХреЛ рдЬрд╛рдирдХрд╛рд░реАрд▓рд╛рдИ рднреЗрди рдЪрд┐рддреНрд░рдорд╛ рдкреНрд░рд╕реНрддреБрдд рдЧрд░реНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Present the above information in a Venn diagram.
-
(c) рд╕реНрдпрд╛рдЙ рдорди рдкрд░рд╛рдЙрдиреЗ рдорд╛рдирд┐рд╕рдХреЛ рд╕рдЩреНрдЦреНрдпрд╛ рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [3]
Find the number of people who like apple.
-
(d) рд╕реНрдпрд╛рдЙ рдорди рдкрд░рд╛рдЙрдиреЗ рд░ рд╕реБрдиреНрддрд▓рд╛ рдорди рдкрд░рд╛рдЙрдиреЗ рдорд╛рдирд┐рд╕рд╣рд░реВрдХреЛ рд╕рдЩреНрдЦреНрдпрд╛рдмрд┐рдЪ рддреБрд▓рдирд╛ рдЧрд░реНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Compare the number of people who like apple and who like orange.
Solution:
(a)
Here / рдпрд╣рд╛рдБ:
$n(U) = 160$
Only Apple / рд╕реНрдпрд╛рдЙ рдорд╛рддреНрд░: $n_o(A) = 75$
Only Orange / рд╕реБрдиреНрддрд▓рд╛ рдорд╛рддреНрд░: $n_o(O) = 45$
Neither / рджреБрд╡реИ рдорди рдирдкрд░рд╛рдЙрдиреЗ: $23$
Cardinality Notation / рдЧрдгрдирд╛рддреНрдордХрддрд╛ рд╕рдВрдХреЗрдд:
$$n(\overline{A \cup O}) \text{ or } n(A \cup O)’ = 23$$
(b) Venn diagram representation:
(c)
Let $n(A \cap O) = x$ / рдорд╛рдиреМрдБ рджреБрд╡реИ рдорди рдкрд░рд╛рдЙрдиреЗрдХреЛ рд╕рдЩреНрдЦреНрдпрд╛ $x$ рдЫ ред
From Venn diagram / рднреЗрди рдЪрд┐рддреНрд░рдмрд╛рдЯ:
$$n(U) = n_o(A) + n_o(O) + n(A \cap O) + n(\overline{A \cup O})$$$$160 = 75 + 45 + x + 23$$$$160 = 143 + x$$$$x = 160 – 143$$$$\therefore x = 17$$
Number of people liking apple / рд╕реНрдпрд╛рдЙ рдорди рдкрд░рд╛рдЙрдиреЗ рдорд╛рдирд┐рд╕рдХреЛ рд╕рдЩреНрдЦреНрдпрд╛:
$$n(A) = n_o(A) + n(A \cap O)$$$$n(A) = 75 + 17$$$$n(A) = 92$$
(d)
Number of people liking orange / рд╕реБрдиреНрддрд▓рд╛ рдорди рдкрд░рд╛рдЙрдиреЗ рд╕рдЩреНрдЦреНрдпрд╛:
$$n(O) = 45 + 17 = 62$$
Ratio / рдЕрдиреБрдкрд╛рдд of $n(A)$ and $n(O)$:
$$n(A) : n(O) = 92 : 62 = 46 : 31$$
Question 2: Compound Interest
рдирд┐рд░рдЬрд▓реЗ рд╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ 10% рдЪрдХреНрд░реАрдп рд╡реНрдпрд╛рдЬрджрд░рдорд╛ рдПрдЙрдЯрд╛ рдмреИрдЩреНрдХрдмрд╛рдЯ 2 рд╡рд░реНрд╖рдХрд╛ рд▓рд╛рдЧрд┐ рд░реБ. 4,00,000 рдЛрдг рд▓рд┐рдПрдЫ ред рдЙрдирд▓реЗ рдкрд╣рд┐рд▓реЛ рд╡рд░реНрд╖рдХреЛ рдЕрдиреНрддрдорд╛ рд░реБ. 2,40,000 рддрд┐рд░реЗрдЫрдиреН ред
Neeraj took a loan of Rs. 4,00,000 for 2 years at the rate of 10% annual compound interest. He paid Rs. 2,40,000 at the end of the first year.
-
(a) рд╕рд╛рд╡рд╛рдБ $P$, рд╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ рдЪрдХреНрд░реАрдп рд╡реНрдпрд╛рдЬ рджрд░ $R$, рд╕рдордп $T$ рд░ рдЪрдХреНрд░реАрдп рд╡реНрдпрд╛рдЬ $CI$ рдмрд┐рдЪрдХреЛ рд╕рдореНрдмрдиреНрдз рд▓реЗрдЦреНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Write the relation among principal $P$, annual compound interest rate $R$, time $T$, and compound interest $CI$.
-
(b) рдкрд╣рд┐рд▓реЛ рд╡рд░реНрд╖рдХреЛ рдЪрдХреНрд░реАрдп рд╡реНрдпрд╛рдЬ рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [2]
Find the compound interest of the first year.
-
(c) рдирд┐рд░рдЬрд▓реЗ рджреБрдИ рд╡рд░реНрд╖рдорд╛ рдЬрдореНрдорд╛ рдХрддрд┐ рд╡реНрдпрд╛рдЬ рддрд┐рд░реЗрдХреЛ рд░рд╣реЗрдЫ ? рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [2]
How much total interest was paid by Neeraj in two years? Find it.
Solution:
(a)
Relation / рд╕рдореНрдмрдиреНрдз:
$$CI = P\left[\left(1+\frac{R}{100}\right)^{T}-1\right]$$
(b)
For 1st year / рдкрд╣рд┐рд▓реЛ рд╡рд░реНрд╖рдХреЛ рд▓рд╛рдЧрд┐:
$P = Rs. 4,00,000$, $R = 10\%$, $T = 1$
$$CI_1 = \frac{P \times T \times R}{100}$$$$=
\frac{400000 \times 1 \times 10}{100}$$$$= Rs. 40,000$$
(c)
Amount after 1st year / рдкрд╣рд┐рд▓реЛ рд╡рд░реНрд╖рдХреЛ рдЕрдиреНрддреНрдпрдорд╛ рдорд┐рд╢реНрд░рдзрди:
$$= 4,00,000 + 40,000 = Rs. 4,40,000$$
Paid amount / рддрд┐рд░реЗрдХреЛ рд░рдХрдо: $Rs. 2,40,000$
Principal for 2nd year / рджреЛрд╕реНрд░реЛ рд╡рд░реНрд╖рдХреЛ рд▓рд╛рдЧрд┐ рдмрд╛рдБрдХреА рд╕рд╛рд╡рд╛рдБ:
$$= 4,40,000 – 2,40,000 = Rs. 2,00,000$$
Interest for 2nd year / рджреЛрд╕реНрд░реЛ рд╡рд░реНрд╖рдХреЛ рдмреНрдпрд╛рдЬ:
$$CI_2 = \frac{200000 \times 1 \times 10}{100} = Rs. 20,000$$
Total Interest Paid / рдЬрдореНрдорд╛ рддрд┐рд░реЗрдХреЛ рдмреНрдпрд╛рдЬ:
$$= CI_1 + CI_2 = 40,000 + 20,000 = Rs. 60,000$$
Question 3: Depreciation
рдирд┐рд▓рдорд▓реЗ рдПрдЙрдЯрд╛ рдореЗрд╕рд┐рди рд░реБ. 40,000 рдорд╛ рдХрд┐рдирд┐рдЫрд┐рдиреН ред рдореЗрд╕рд┐рдирдХреЛ рдореВрд▓реНрдпрдорд╛ рд╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ 5% рдХрд╛ рджрд░рд▓реЗ рдорд┐рд╢реНрд░рд╣рд╛рд╕ рд╣реБрдиреНрдЫ ред рдХреЗрд╣реА рд╡рд░реНрд╖рдХреЛ рдкреНрд░рдпреЛрдЧрдкрдЫрд┐ рдЙрдХреНрдд рдореЗрд╕рд┐рди рд░реБ. 36,100 рдорд╛ рдмреЗрдЪрд┐рдпреЛ ред
Neelam bought a machine for Rs. 40,000. The price of the machine depreciates at the rate of 5% annually. The machine is sold for Rs. 36,100 after being used for some years.
-
(a) рдкрд╣рд┐рд▓реЛ рд╡рд░реНрд╖ рдореЗрд╕рд┐рдирдХреЛ рдореВрд▓реНрдп рдХрддрд┐рд▓реЗ рдШрдЯреНрдЫ ? рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
By how much does the price of the machine depreciate in the first year? Find it.
-
(b) рдХрддрд┐ рд╡рд░реНрд╖рдкрдЫрд┐ рд╕реЛ рдореЗрд╕рд┐рди рд╡рд┐рдХреНрд░реА рдЧрд░рд┐рдПрдХреЛ рдерд┐рдпреЛ ? рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
After how many years was the machine sold? Find it.
-
(c) рдпрджрд┐ рдЙрдирд▓реЗ рдЙрдХреНрдд рдореЗрд╕рд┐рди рднрд╛рдбрд╛рдорд╛ рджрд┐рдИ рднрд╛рдбрд╛ рдмрд╛рдкрдд рд░реБ. 4,900 рдХрдорд╛рдЙрдЫрд┐рдиреН рднрдиреЗ рдореЗрд╕рд┐рдирдХреЛ рд╡рд┐рдХреНрд░реАрдорд╛ рдЙрдирд▓рд╛рдИ рдХрддрд┐ рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд рдирд╛рдлрд╛ рд╡рд╛ рдиреЛрдХреНрд╕рд╛рди рд╣реБрдиреНрдЫ ? рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [2]
Find the profit or loss percentage from selling the machine if she earns Rs. 4,900 from the rent of the machine.
Solution:
(a)
Depreciation amount (D) / рд╣реНрд░рд╛рд╕ рд░рдХрдо:
$$D = P \times R\% = 40,000 \times \frac{5}{100} = Rs. 2,000$$
(b)
Using depreciation formula / рд╣реНрд░рд╛рд╕ рд╕реВрддреНрд░ рдкреНрд░рдпреЛрдЧ рдЧрд░реНрджрд╛:
$$SP = P(1 – \frac{R}{100})^T$$$$36,100 = 40,000(1 – \frac{5}{100})^T$$$$\frac{36100}{40000} = (0.95)^T$$$$0.9025 = (0.95)^T$$$$(0.95)^2 = (0.95)^T$$$$\therefore T = 2 \text{ years (рд╡рд░реНрд╖)}$$
(c)
Cost Price (C.P.) / рдХреНрд░рдп рдореВрд▓реНрдп: $Rs. 40,000$
Total amount received / рдЬрдореНрдорд╛ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рд░рдХрдо:
$$= Selling Price + Rent = 36,100 + 4,900 = Rs. 41,000$$
Profit / рдирд╛рдлрд╛:
$$= 41,000 – 40,000 = Rs. 1,000$$
Profit % / рдирд╛рдлрд╛ рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд:
$$= \frac{\text{Profit}}{C.P.} \times 100\% = \frac{1000}{40000} \times 100\% = 2.5\%$$
Question 4: Exchange Rate
рд░рдореЗрд╢рд╕рдБрдЧ рдиреЗ.рд░реБ. 2,07,345 рдерд┐рдпреЛ ред рдЙрдиреА рдЕрдореЗрд░рд┐рдХреА рдбрд▓рд░ рд╕рд╛рдЯреНрди рдмреИрдЩреНрдХ рдЧрдПрдХреЛ рджрд┐рди рд╡рд┐рдирд┐рдпрдо рджрд░ рдирд┐рдореНрди рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░ рдерд┐рдпреЛ ред $1 рдХреЛ рдмрд┐рдХреНрд░реА рджрд░ (Selling rate of $1) = Rs. 138.83, $1 рдХреЛ рдЦрд░рд┐рдж рджрд░ (Buying rate of $1) = Rs. 138.23
Ramesh had NRs. 2,07,345. When he went to the bank, the exchange rate was as follows: Selling rate of $1 = Rs. 138.83, Buying rate of $1 = Rs. 138.23
-
(a) рд░рдореЗрд╢рд▓реЗ рдиреЗрдкрд╛рд▓реА рд░реБрдкрд┐рдпрд╛рд╕рдБрдЧ рдЕрдореЗрд░рд┐рдХреА рдбрд▓рд░ рд╕рд╛рдЯреНрджрд╛ рдХреБрди рд╡рд┐рдирд┐рдордп рджрд░ рдкреНрд░рдпреЛрдЧ рдЧрд░рд┐рдиреНрдЫ ? рд▓реЗрдЦреНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Which exchange rate is used when Ramesh exchanges Nepali rupees for American dollars? Write it.
-
(b) рдиреЗ.рд░реБ. 2,07,345 рдмрд╛рдЯ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рд╣реБрдиреЗ рдЕрдореЗрд░рд┐рдХреА рдбрд▓рд░ рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [2]
Find the amount of American dollars obtained from NRs. 2,07,345.
-
(c) рдиреЗрдкрд╛рд▓реА рдореБрджреНрд░рд╛рдорд╛ рдХрддрд┐ рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд рдЕрд╡рдореВрд▓реНрдпрди рд╣реБрдБрджрд╛ рдЕрдореЗрд░рд┐рдХреА рдбрд▓рд░рдХреЛ рдмрд┐рдХреНрд░реА рджрд░ рд░реБ. 140.2183 рд╣реБрдиреНрдЫ ? рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
By what percent is the Nepali currency devaluated when the selling rate of 1 US dollar becomes Rs. 140.2183? Find it.
Solution:
(a) Selling rate / рдмрд┐рдХреНрд░реА рджрд░ рдкреНрд░рдпреЛрдЧ рдЧрд░рд┐рдиреНрдЫ (because bank sells dollars / рдХрд┐рдирдХрд┐ рдмреИрдВрдХрд▓реЗ рдбрд▓рд░ рдмреЗрдЪреНрдЫ)ред
(b)
Amount ($) / рдбрд▓рд░ рд░рдХрдо:
$$= \frac{\text{NRs. } 2,07,345}{\text{Selling Rate}} = \frac{2,07,345}{138.83}$$$$= \$ 1,493.52$$
(c)
Difference / рдлрд░рдХ:
$$= 140.2183 – 138.83 = Rs. 1.3883$$
Devaluation % / рдЕрд╡рдореВрд▓реНрдпрди рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд:
$$= \frac{\text{Diff}}{\text{Original Rate}} \times 100\% = \frac{1.3883}{138.83} \times 100\% = 1\%$$
Question 5: Pyramid
рдЪрд┐рддреНрд░рдорд╛ рджрд┐рдЗрдПрдХреЛ рд╡рд░реНрдЧрд╛рдХрд╛рд░ рдЖрдзрд╛рд░ рднрдПрдХреЛ рдкрд┐рд░рд╛рдорд┐рдбрдХреЛ рдЖрдпрддрди 512 рдШрди рд╕реЗ.рдорд┐ рд░ рдЖрдзрд╛рд░рдХреЛ рднреБрдЬрд╛рдХреЛ рд▓рдореНрдмрд╛рдЗ 16 рд╕реЗ.рдорд┐ рдЫрдиреН ред
The volume of the square-based pyramid given in the figure is $512 \text{ cm}^3$ and the length of the side of the base is $16 \text{ cm}$.
-
(a) рд╡рд░реНрдЧрд╛рдХрд╛рд░ рдЖрдзрд╛рд░ рднрдПрдХреЛ рдкрд┐рд░рд╛рдорд┐рдбрдХреЛ рдкреВрд░рд╛ рд╕рддрд╣рдХреЛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓ рдЧрдгрдирд╛ рдЧрд░реНрди, рдЬрдореНрдорд╛ рдХрддрд┐ рдУрдЯрд╛ рд╕рдорддрд▓ рд╕рддрд╣рдХреЛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓ рдЧрдгрдирд╛ рдЧрд░рд┐рдиреНрдЫ ? рд▓реЗрдЦреНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
How many plane surface areas are counted to find the total surface area of a square-based pyramid? Write it.
-
(b) рдЙрдХреНрдд рдкрд┐рд░рд╛рдорд┐рдбрдХреЛ рдард╛рдбреЛ рдЙрдЪрд╛рдЗ рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Find the vertical height of the pyramid.
-
(c) рдЙрдХреНрдд рдкрд┐рд░рд╛рдорд┐рдбрдХреЛ рдкреВрд░рд╛ рд╕рддрд╣рдХреЛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓ рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [3]
Find the total surface area of the pyramid.
Solution:
(a) 5 surfaces (рел рд╡рдЯрд╛ рд╕рддрд╣рд╣рд░реВ)
(b)
Volume formula / рдЖрдпрддрди рд╕реВрддреНрд░:
$$V = \frac{1}{3} a^2 h$$$$512 = \frac{1}{3} \times (16)^2 \times h$$$$512 \times 3 = 256 \times h$$$$1536 = 256h$$$$\therefore h = 6 \text{ cm}$$
(c)
Slant height / рдЫрдбреНрдХреЗ рдЙрдЪрд╛рдЗ:
$$l = \sqrt{h^2 + (a/2)^2} = \sqrt{6^2 + (16/2)^2} = \sqrt{36 + 64} = \sqrt{100} = 10 \text{ cm}$$
Total Surface Area (T.S.A.) / рдкреВрд░рд╛ рд╕рддрд╣рдХреЛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓:
$$= a^2 + 2al = (16)^2 + 2 \times 16 \times 10$$$$= 256 + 320 = 576 \text{ cm}^2$$
Question 6: Cylinder & Hemisphere Tank
рдЬреНрдпреЛрддрд┐рд▓реЗ рд╕реНрдерд╛рдиреАрдп рдмрдЬрд╛рд░рдмрд╛рдЯ рдмреЗрд▓рдирд╛ рд░ рдЕрд░реНрдзрдЧреЛрд▓рд╛ рдорд┐рд▓рд┐ рдмрдиреЗрдХреЛ рдПрдЙрдЯрд╛ рдЯреНрдпрд╛рдЩреНрдХреА рдХрд┐рдиреЗрд░ рд▓реНрдпрд╛рдЗрди ред рд╕реЛ рдЯреНрдпрд╛рдЩреНрдХреАрдХреЛ рдкреВрд░рд╛ рдЙрдЪрд╛рдЗ 3.5 рдорд┐рдЯрд░ рд░ рдЖрдзрд╛рд░рдХреЛ рдЕрд░реНрдзрд╡реНрдпрд╛рд╕ 1.05 рдорд┐рдЯрд░ рдЫрдиреН ред
Jyoti bought a tank made up of a cylinder and a hemisphere from the local market. The total height of the tank is $3.5 \text{ meters}$ and the radius of the base is $1.05 \text{ meters}$.
-
(a) рдмреЗрд▓рдирд╛ рд░ рдЕрд░реНрдзрдЧреЛрд▓рд╛ рдорд┐рд▓рд┐ рдмрдиреЗрдХреЛ рд╕рдВрдпреБрдХреНрдд рдареЛрд╕ рд╡рд╕реНрддреБрдорд╛ рдХрддрд┐рдУрдЯрд╛ рдмрдХреНрд░ рд╕рддрд╣рд╣рд░реВ рд╣реБрдиреНрдЫрдиреН ? рд▓реЗрдЦреНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
How many curved surfaces are there in a combined solid made of a cylinder and a hemisphere? Write it.
-
(b) рдЙрдХреНрдд рдЯреНрдпрд╛рдЩреНрдХреАрдХреЛ рдЖрдпрддрди рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [2]
Find the volume of the tank.
-
(c) рдЙрдХреНрдд рдЯреНрдпрд╛рдЩреНрдХреАрдорд╛ рдмрдвреАрдорд╛ рдХрддрд┐ рд▓рд┐рдЯрд░ рдкрд╛рдиреА рдЕрдЯрд╛рдЙрдБрдЫ ? рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
How much maximum liters of water is contained in the tank? Find it.
Solution:
(a) 2 curved surfaces (реи рд╡рдЯрд╛ рдмрдХреНрд░ рд╕рддрд╣рд╣рд░реВ)
(b)
Height of cylinder / рдмреЗрд▓рдирд╛рдХреЛ рдЙрдЪрд╛рдЗ:
$$h_{cyl} = \text{Total Height} – \text{Radius} = 3.5 – 1.05 = 2.45 \text{ m}$$
Volume / рдЖрдпрддрди:
$$V = \text{Vol of Cylinder} + \text{Vol of Hemisphere}$$$$= \pi r^2 h_{cyl} + \frac{2}{3} \pi r^3$$$$= \pi r^2 (h_{cyl} + \frac{2r}{3})$$$$= \frac{22}{7} \times 1.05 \times 1.05 \left(2.45 + \frac{2 \times 1.05}{3}\right)$$$$= 3.465 \times (2.45 + 0.7)$$$$= 3.465 \times 3.15$$$$= 10.91475 \text{ m}^3$$
(c)
Conversion / рд░реВрдкрд╛рдиреНрддрд░рдг: $1 \text{ m}^3 = 1000 \text{ Liters}$
Capacity / рдХреНрд╖рдорддрд╛:
$$= 10.91475 \times 1000 = 10,914.75 \text{ Liters}$$
Or / рдЕрдерд╡рд╛: $10,914 \text{ Liters and } 750 \text{ ml}$
Question 7: Room Area & Cost
рдПрдЙрдЯрд╛ рдЖрдпрддрд╛рдХрд╛рд░ рдХреЛрдард╛рдХреЛ рд▓рдореНрдмрд╛рдЗ, рдЪреМрдбрд╛рдЗ рд░ рдЙрдЪрд╛рдЗ рдХреНрд░рдорд╢рдГ 16 рдлрд┐рдЯ, 12 рдлрд┐рдЯ рд░ 9 рдлрд┐рдЯ рдЫрдиреН ред рдЙрдХреНрдд рдХреЛрдард╛рдорд╛ 4 рдлрд┐рдЯ рдХрд┐рдирд╛рд░рд╛ рднрдПрдХрд╛ рджреБрдИрдУрдЯрд╛ рд╡рд░реНрдЧрд╛рдХрд╛рд░ рднрдпрд╛рд▓рд╣рд░реВ рд░ рдПрдЙрдЯрд╛ 6 рдлрд┐рдЯ ├Ч 2 рдлрд┐рдЯрдХреЛ рдвреЛрдХрд╛ рдЫрдиреН ред
The length, breadth, and height of a rectangular room are $16 \text{ ft}$, $12 \text{ ft}$, and $9 \text{ ft}$ respectively. There are two square windows of dimension $4 \text{ ft}$ and one door of dimension $6 \text{ ft} \times 2 \text{ ft}$.
-
(a) рдЙрдХреНрдд рдХреЛрдард╛рдорд╛ рдкреНрд░рддрд┐рд╡рд░реНрдЧ рдлрд┐рдЯ рд░реБ. 300 рдХрд╛ рджрд░рд▓реЗ рдХрд╛рд░реНрдкреЗрдЯ рд╡рд┐рдЫреНрдпрд╛рдЙрдБрджрд╛ рдХрддрд┐ рдЦрд░реНрдЪ рд▓рд╛рдЧреНрдЫ ? рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [2]
How much does it cost for carpeting the room at the rate of Rs. 300 per sq. ft.? Find it.
-
(b) рдпрджрд┐ рдЭреНрдпрд╛рд▓ рдвреЛрдХрд╛ рдмрд╛рд╣реЗрдХ рдЙрдХреНрдд рдХреЛрдард╛рдХреЛ рдЪрд╛рд░рднрд┐рддреНрддрд╛ рд░ рд╕рд┐рд▓рд┐рдЩреНрдЧрдорд╛ рд░рдЩ рд▓рдЧрд╛рдЙрдБрджрд╛ рд░реБ. 19,560 рдЦрд░реНрдЪ рд▓рд╛рдЧреНрдЫ рднрдиреЗ рдкреНрд░рддрд┐ рд╡рд░реНрдЧ рдлрд┐рдЯ рд░рдЩ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреЗ рджрд░ рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [2]
If the cost of coloring four walls and ceiling excluding doors and windows of the room is Rs. 19,560, find the rate of coloring per square feet.
Solution:
(a)
Area of floor / рднреБрдЗрдБрдХреЛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓:
$$A = l \times b = 16 \times 12 = 192 \text{ sq. ft.}$$
Cost / рдЦрд░реНрдЪ:
$$= \text{Area} \times \text{Rate} = 192 \times 300 = Rs. 57,600$$
(b)
Gross Area (Walls + Ceiling) / (рднрд┐рддреНрддрд╛ + рдЫрд╛рдирд╛) рдХреЛ рдЬрдореНрдорд╛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓:
$$= 2h(l+b) + lb = 2 \times 9(16+12) + 192$$$$= 18(28) + 192 = 504 + 192 = 696 \text{ sq. ft.}$$
Area of Openings (Windows + Door) / (рдЭреНрдпрд╛рд▓ + рдвреЛрдХрд╛) рдХреЛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓:
$$= 2 \times (4^2) + (6 \times 2) = 2 \times 16 + 12 = 32 + 12 = 44 \text{ sq. ft.}$$
Net Area for painting / рд░рдЩ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреЗ рд╢реБрджреНрдз рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓:
$$= 696 – 44 = 652 \text{ sq. ft.}$$
Rate / рджрд░:
$$= \frac{\text{Total Cost}}{\text{Area}} = \frac{19,560}{652} = Rs. 30 \text{ per sq. ft.}$$
Question 8: Arithmetic Series
рд╣рд░рд┐рд▓реЗ рдЖрдлреНрдиреЛ рдЫреЛрд░рд╛ рдЖрд╢рд┐рд╖рдХреЛ рдкрд╣рд┐рд▓реЛ рдЬрдиреНрдорджрд┐рдирдорд╛ рд░реБ. 1,000, рджреЛрд╕реНрд░реЛ рдЬрдиреНрдорджрд┐рдирдорд╛ рд░реБ. 2,000, рддреЗрд╕реНрд░реЛ рдЬрдиреНрдорджрд┐рдирдорд╛ рд░реБ. 3,000 рдХрд╛ рджрд░рд▓реЗ рдПрдЙрдЯрд╛ рдмреИрдЩреНрдХрдорд╛ рд░рдХрдо рдЬрдореНрдорд╛ рдЧрд░реЗрдЫрдиреН ред рдпрд╕рд░реА рд╣рд░реЗрдХ рдЬрдиреНрдорджрд┐рдирдорд╛ рд░реБ. 1,000 рдХрд╛ рджрд░рд▓реЗ рдмрдврд╛рдЙрдБрджреИ рд▓рдЧреЗрдЫрдиреН ред
Hari deposited Rs. 1,000, Rs. 2,000, and Rs. 3,000 in a bank on his son Aashish’s first, second, and third birthday respectively. In this way, he increases the deposit by Rs. 1,000 on every birthday.
-
(a) рд╕рдорд╛рдирд╛рдиреНрддрд░реАрдп рд╢реНрд░реЗрдгреАрдорд╛ рдордзреНрдпрдорд╛рд▓рд╛рдИ рдкрд░рд┐рднрд╛рд╖рд┐рдд рдЧрд░реНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Define mean in an arithmetic series.
-
(b) рджрд╢реМрдВ рдЬрдиреНрдорджрд┐рдирд╕рдореНрдордорд╛ рдХрддрд┐ рд░рдХрдо рдЬрдореНрдорд╛ рд╣реБрдиреНрдЫ ? рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [2]
How much total money is deposited up to the $10^{th}$ birthday? Find it.
-
(c) рдХреЗ рдПрдШрд╛рд░реМрдВ рдЬрдиреНрдорджрд┐рдирд╕рдореНрдордорд╛ рдЖрд╢рд┐рд╖рдХреЛ рдЦрд╛рддрд╛рдорд╛ рд░реБ. 66,000 рдЬрдореНрдорд╛ рд╣реБрдиреНрдЫ ? рдХрд╛рд░рдг рджрд┐рдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Is Rs. 66,000 deposited in Aashish’s account by the $11^{th}$ birthday? Give reasons.
-
(d) рдЖрд╢рд┐рд╖рдХреЛ рдЦрд╛рддрд╛рдорд╛ рдХрддрд┐ рд╡рд░реНрд╖рд╕рдореНрдордорд╛ рд░реБ. 1,05,000 рдЬрдореНрдорд╛ рд╣реЛрд▓рд╛ ? рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [2]
In how many years, will Rs. 1,05,000 be deposited in the account of Aashish? Find it.
Solution:
(a)
рджреБрдИ рд░рд╛рд╢рд┐рд╣рд░реВ рдмрд┐рдЪ рдкрд░реНрдиреЗ рд░рд╛рд╢рд┐ рд╡рд╛ рдкрджрд▓рд╛рдИ рд╕рдорд╛рдирд╛рдиреНрддрд░реАрдп рдордзреНрдпрдорд╛ рднрдирд┐рдиреНрдЫ ред
(The term lying between two terms in an arithmetic progression is called arithmetic mean.)
(b)
This is an Arithmetic Progression with:
First term / рдкрд╣рд┐рд▓реЛ рдкрдж ($a$) = $1000$
Common difference / рд╕рд╛рдзрд╛рд░рдг рдЕрдиреНрддрд░ ($d$) = $1000$
Number of terms / рдкрдж рд╕рдЩреНрдЦреНрдпрд╛ ($n$) = $10$
Sum of first 10 terms / рдкрд╣рд┐рд▓реЛ 10 рдкрджрд╣рд░реВрдХреЛ рдпреЛрдЧрдлрд▓:
$$S_{10} = \frac{n}{2}[2a + (n-1)d]$$$$= \frac{10}{2}[2(1000) + (10-1)1000]$$$$= 5[2000 + 9000] = 5 \times 11000 = Rs. 55,000$$
(c)
Sum up to 11th birthday / 11 рдФрдВ рдЬрдиреНрдорджрд┐рдирд╕рдореНрдордХреЛ рдпреЛрдЧрдлрд▓:
$$S_{11} = \frac{11}{2}[2(1000) + 10(1000)] = 5.5[12000] = 66,000$$
Yes, it is deposited / рд╣реЛ, рдЬрдореНрдорд╛ рд╣реБрдиреНрдЫ ред
(d)
We need to find $n$ when $S_n = 1,05,000$:
$$105000 = \frac{n}{2}[2000 + (n-1)1000]$$$$210000 = n[2000 + 1000n – 1000]$$$$210000 = 1000n^2 + 1000n$$$$n^2 + n – 210 = 0$$$$n^2 + 15n – 14n – 210 = 0$$$$(n+15)(n-14) = 0$$
Since $n$ cannot be negative / $n$ рдЛрдгрд╛рддреНрдордХ рд╣реБрди рд╕рдХреНрджреИрди:
$$\therefore n = 14 \text{ years (рд╡рд░реНрд╖)}$$
Question 9: Quadratic Equation
рдХреГрддрд┐рд▓реЗ рдЪреМрдбрд╛рдЗрдХреЛ рджреЛрдмреНрдмрд░ рд▓рдореНрдмрд╛рдЗ рднрдПрдХреЛ рдЖрдлреНрдиреЛ рдЦреЗрддрдХреЛ рд╡рд░рд┐рдкрд░рд┐ рддрд╛рд░рдХреЛ рдмрд╛рд░ рд▓рдЧрд╛рдЙрди рдЪрд╛рд╣рдиреНрдЫрд┐рдиреН ред рдЙрдХреНрдд рдЦреЗрддрдХреЛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓ 800 рд╡рд░реНрдЧрдлрд┐рдЯ рдЫ ред
Kriti wants to fence her field having length twice of breadth. The area of the field is 800 square feet.
-
(a) рд╡рд░реНрдЧ рд╕рдореАрдХрд░рдгрдХреЛ рд╕реНрддрд░реАрдп рд╕реНрд╡рд░реВрдк рд▓реЗрдЦреНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Write down the standard form of quadratic equation.
-
(b) рдЦреЗрддрдХреЛ рд╡рд░рд┐рдкрд░рд┐ рдПрдХ рдкрдЯрдХ рддрд╛рд░рдмрд╛рд░рд▓реЗ рдШреЗрд░рд╛ рд╣рд╛рд▓реНрди рдХрддрд┐ рд▓рд╛рдореЛ рддрд╛рд░ рдЪрд╛рд╣рд┐рдПрд▓рд╛ ? рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [3]
How much length of wire is required to fence the field once with wire? Find it.
Solution:
(a)
Standard form / рд╕реНрддрд░реАрдп рд╕реНрд╡рд░реВрдк:
$$ax^2 + bx + c = 0, \text{ where } a \neq 0$$
(b)
Let breadth / рдЪреМрдбрд╛рдЗ ($b$) = $x$ ft
Then length / рд▓рдореНрдмрд╛рдЗ ($l$) = $2x$ ft
Area / рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓:
$$l \times b = 800$$$$2x \times x = 800$$$$2x^2 = 800$$$$x^2 = 400$$$$\therefore x = 20 \text{ ft}$$
Length / рд▓рдореНрдмрд╛рдЗ: $l = 2 \times 20 = 40 \text{ ft}$
Perimeter (Wire length) / рдкрд░рд┐рдорд┐рддрд┐ (рддрд╛рд░рдХреЛ рд▓рдореНрдмрд╛рдЗ):
$$= 2(l+b) = 2(40+20) = 120 \text{ ft}$$
Question 10: Algebra
(a) рд╕рд░рд▓ рдЧрд░реНрдиреБрд╣реЛрд╕реН (Simplify): $$\frac{x}{xy-y^{2}} + \frac{y}{xy-x^{2}}$$
(Simplify)
(b) рд╣рд▓ рдЧрд░реНрдиреБрд╣реЛрд╕реН (Solve): $$2^{x} + \frac{16}{2^{x}} = 10$$
(Solve)
Solution:
(a) $$\frac{x}{xy-y^{2}} + \frac{y}{xy-x^{2}}$$$$= \frac{x}{y(x-y)} + \frac{y}{x(y-x)}$$$$= \frac{x}{y(x-y)} – \frac{y}{x(x-y)}$$$$= \frac{x^2 – y^2}{xy(x-y)}$$$$= \frac{(x-y)(x+y)}{xy(x-y)} = \frac{x+y}{xy}$$
(b)
Let $2^x = a$
Then / рддреНрдпрд╕рдкрдЫрд┐:
$$a + \frac{16}{a} = 10$$$$a^2 + 16 = 10a$$$$a^2 – 10a + 16 = 0$$$$(a-8)(a-2) = 0$$
Either / рдпрд╛ рдд:
$a=8 \implies 2^x = 2^3 \implies x=3$
Or / рдЕрдерд╡рд╛:
$a=2 \implies 2^x = 2^1 \implies x=1$
$$\therefore x = 1, 3$$
Question 11: Geometry
рджрд┐рдЗрдПрдХреЛ рдЪрд┐рддреНрд░рдорд╛ APQT, рд╕рдорд╛рдирд╛рдиреНрддрд░ рдЪрд░реНрддреБрднреБрдЬрд╣рд░реВ PQRS рд░ PQUT рдПрдЙрдЯреИ рдЖрдзрд╛рд░ PQ рд░ рдЙрд╣реА рд╕рдорд╛рдирд╛рдиреНрддрд░ рд░реЗрдЦрд╛рд╣рд░реВ PQ рд░ TR рд╡рд┐рдЪ рдмрдиреЗрдХрд╛ рдЫрдиреН ред
In the given figure, APQT, parallelograms PQRS and PQUT are standing on the same base PQ and between the same parallel lines PQ and TR.
-
(a) рд╕рдорд╛рдирд╛рдиреНрддрд░ рдЪрд░реНрддреБрднреБрдЬрд╣рд░реВ PQRS рд░ PQUT рдХрд╛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓рд╡рд┐рдЪрдХреЛ рд╕рдореНрдмрдиреНрдз рд▓реЗрдЦреНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Write the relation between the areas of parallelograms PQRS and PQUT.
-
(b) $\triangle PQT$ рдХреЛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓ рд╕рдорд╛рдирд╛рдиреНрддрд░ рдЪрд░реНрддреБрднреБрдЬ PQRS рдХреЛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓рдХреЛ рдЖрдзрд╛ рд╣реБрдиреНрдЫ рднрдирд┐ рдкреНрд░рдорд╛рдгрд┐рдд рдЧрд░реНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [2]
Prove that area of $\triangle PQT$ is half of the area of parallelogram PQRS.
-
(c) рдХреЗ рджрд┐рдЗрдПрдХреЛ рдЪрд┐рддреНрд░рдорд╛ $\triangle APD$ рд░ $\triangle BPQ$ рдХреЛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓ рдмрд░рд╛рдмрд░ рд╣реБрдиреНрдЫрдиреН ? рдХрд╛рд░рдг рд╕рд╣рд┐рдд рд▓реЗрдЦреНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [2]
Are the areas of $\triangle APD$ and $\triangle BPQ$ equal in the given figure? Write with reason.
Solution:
(a)
Area of $\Box PQRS$ = Area of $\Box PQUT$
(Standing on same base PQ and between same parallel lines / рдПрдЙрдЯреИ рдЖрдзрд╛рд░ PQ рд░ рдЙрд╣реА рд╕рдорд╛рдирд╛рдиреНрддрд░ рд░реЗрдЦрд╛рд╣рд░реВрдмрд┐рдЪ рдмрдиреЗрдХрд╛)
(b)
Area of $\triangle PQT = \frac{1}{2} \times \text{base} \times \text{height}$
Area of $\Box PQRS = \text{base} \times \text{height}$
$\therefore$ Area of $\triangle PQT = \frac{1}{2}$ Area of $\Box PQRS$
(c)
Yes / рд╣реЛ, Area($\triangle APD$) = Area($\triangle BPQ$)
Reason / рдХрд╛рд░рдг:
$\Delta ABD$ and $\Delta ABQ$ stand on same base AB and between same parallels.
So / рддреНрдпрд╕реИрд▓реЗ, Area($\Delta ABD$) = Area($\Delta ABQ$).
Subtracting common Area($\Delta ABP$) from both sides / рджреБрдмреИ рддрд┐рд░рдмрд╛рдЯ рд╕рдорд╛рди рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓ $\Delta ABP$ рдШрдЯрд╛рдЙрдБрджрд╛:
Area($\Delta APD$) = Area($\Delta BPQ$)
Question 12: Circle Geometry
рджрд┐рдЗрдПрдХреЛ рдЪрд┐рддреНрд░рдорд╛ O рд╡реГрддреНрддрдХреЛ рдХреЗрдиреНрджреНрд░рд╡рд┐рдиреНрджреБ рд╣реЛ ред рд╡рд┐рдиреНрджреБрд╣рд░реВ M, N, P рд░ L рд╡реГрддреНрддрдХреЛ рдкрд░рд┐рдзрд┐рдорд╛ рдЫрдиреН ред
In the given figure, O is the centre of the circle. The points M, N, P and L are on the circumference of the circle.
-
(a) рдкрд░рд┐рдзрд┐ рдХреЛрдгрд▓рд╛рдИ рдкрд░рд┐рднрд╛рд╖рд┐рдд рдЧрд░реНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Define the inscribed angle.
-
(b) рдпрджрд┐ рдХреЗрдиреНрджреНрд░реАрдп рдХреЛрдг $\angle LOP = (9x+2)^{\circ}$ рд░ рдкрд░рд┐рдзрд┐ рдХреЛрдг $\angle LMP = (4x + 5)^{\circ}$ рднрдП x рдХреЛ рдорд╛рди рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
If the central angle $\angle LOP = (9x+2)^{\circ}$ and inscribed angle $\angle LMP = (4x + 5)^{\circ}$, find the value of x.
-
(c) рдкрд░рд┐рдзрд┐ рдХреЛрдгрд╣рд░реВ $\angle LMP$ рд░ $\angle LNP$ рдмрд░рд╛рдмрд░ рд╣реБрдиреНрдЫрдиреН рднрдиреА рдкреНрд░рдпреЛрдЧрд╛рддреНрдордХ рд╡рд┐рдзрд┐рд╡рд╛рдЯ рдкреНрд░рдорд╛рдгрд┐рдд рдЧрд░реНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред (рдХрдореНрддреАрдорд╛ 3 рд╕реЗ.рдорд┐. рдЕрд░реНрдзрд╡реНрдпрд╛рд╕ рднрдПрдХрд╛ рджреБрдИ рд╡реГрддреНрддрд╣рд░реВ рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХ рдЫрдиреН ред) [2]
Verify experimentally that inscribed angles $\angle LMP$ and $\angle LNP$ are equal. (Two circles having at least 3cm radii are necessary.)
Solution:
(a)
рд╡реГрддреНрддрдХреЛ рджреБрдИ рдЬреАрд╡рд╛рд╣рд░реВ рдкрд░рд┐рдзрд┐рдорд╛ рдорд┐рд▓рд┐ рдмрдиреНрдиреЗ рдХреЛрдгрд▓рд╛рдИ рдкрд░рд┐рдзрд┐ рдХреЛрдг рднрдирд┐рдиреНрдЫ ред
(The angle formed by the intersection of two chords at the circumference of a circle is called an inscribed angle.)
(b)
Central Angle = $2 \times$ Inscribed Angle / рдХреЗрдиреНрджреНрд░реАрдп рдХреЛрдг = $2 \times$ рдкрд░рд┐рдзрд┐ рдХреЛрдг
$$9x + 2 = 2(4x + 5)$$$$9x + 2 = 8x + 10$$$$9x – 8x = 10 – 2$$$$\therefore x = 8$$
(c)
Experimental Verification / рдкреНрд░рдпреЛрдЧрд╛рддреНрдордХ рдкреНрд░рдорд╛рдг:
1. Construct two circles with radii $\ge 3$ cm / 3 рд╕реЗ.рдорд┐. рднрдиреНрджрд╛ рдмрдвреА рдЕрд░реНрдзрд╡реНрдпрд╛рд╕ рднрдПрдХрд╛ рджреБрдИ рд╡реГрддреНрддрд╣рд░реВ рдмрдирд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред
2. Draw points L, M, N, P on circumference / рдкрд░рд┐рдзрд┐рдорд╛ L, M, N, P рдмрд┐рдиреНрджреБрд╣рд░реВ рдЦрд┐рдЪреНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред
3. Measure $\angle LMP$ and $\angle LNP$ / $\angle LMP$ рд░ $\angle LNP$ рдХреЛ рдорд╛рдкрди рдЧрд░реНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред
4. Both angles will be equal / рджреБрдмреИ рдХреЛрдг рдмрд░рд╛рдмрд░ рд╣реБрдиреЗрдЫрдиреН ред
Question 13: Construction
(a) рдЪрд░реНрддреБрднреБрдЬ PQRS рдХреЛ рд░рдЪрдирд╛ рдЧрд░реНрдиреБрд╣реЛрд╕реН рдЬрд╣рд╛рдБ $PQ=5.4$ рд╕реЗ.рдорд┐., $QR = 5.6$ рд╕реЗ.рдорд┐., $RS=5.4$ рд╕реЗ.рдорд┐., $SP = 6.8$ рд╕реЗ.рдорд┐. рд░ $\angle PQR=75^{\circ}$ ред рдЪрддреБрд░реНрднреБрдЬ PQRS рдХреЛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓рд╕рдВрдЧ рдмрд░рд╛рдмрд░ рд╣реБрдиреЗ рдЧрд░реА рддреНрд░рд┐рднреБрдЬ PSM рдХреЛ рд░рдЪрдирд╛ рдЧрд░реНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред
Construct a quadrilateral PQRS in which $PQ=5.4$ cm, $QR=5.6$ cm, $RS=5.4$ cm, $SP=6.8$ cm and $\angle PQR=75^{\circ}$. Then construct a triangle PSM equal in area to the quadrilateral PQRS.
(b) рд╕рдВрдЧреИ рджрд┐рдЗрдПрдХреЛ рд╕рдорд╛рдирд╛рдиреНрддрд░ рдЪрддреБрд░реНрднреБрдЬ ABCD рдорд╛ $AE = BE$ рдЫ рднрдиреЗ рддреНрд░рд┐рднреБрдЬ BEC рд▓реЗ рд╕рдорд╛рдирд╛рдиреНрддрд░ рдЪрд░реНрддреБрднреБрдЬ ABCD рдХреЛ рдХрддрд┐ рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓ рдУрдЧрдЯреЗрдХреЛ рдЫ ? рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред
In the given adjoining parallelogram ABCD, $AE = BE$. What percentage of area of parallelogram ABCD is occupied by the triangle BEC? Find it.
Solution:
(a) Construction steps / рд░рдЪрдирд╛ рдЪрд░рдгрд╣рд░реВ:
- Draw $PQ = 5.4$ cm
- Construct $\angle PQR = 75^{\circ}$ at Q
- Cut off $QR = 5.6$ cm
- With center R, draw an arc of radius 5.4 cm
- With center P, draw an arc of radius 6.8 cm
- Intersection gives point S
- Join PS and RS to complete quadrilateral PQRS
- For equal area triangle, draw diagonal PR
- Construct triangle PSM with same base and between same parallels
(b)
Since $AE = BE$, E is the midpoint of AB / $AE = BE$ рднрдПрдХреЛрд▓реЗ E рд▓реЗ AB рд▓рд╛рдИ рджреБрдИ рднрд╛рдЧрдорд╛ рдмрд░рд╛рдмрд░ рдмрд╛рдБрдбреНрдЫ ред
Area of $\triangle BEC$ / $\triangle BEC$ рдХреЛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓:
$$= \frac{1}{2} \times EB \times h = \frac{1}{2} \times (\frac{1}{2} AB) \times h = \frac{1}{4} (AB \times h)$$
Area of Parallelogram ABCD / рд╕рдорд╛рдирд╛рдиреНрддрд░ рдЪрддреБрд░реНрднреБрдЬ ABCD рдХреЛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓:
$$= AB \times h$$
Percentage / рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд:
$$= \frac{\frac{1}{4} (AB \times h)}{AB \times h} \times 100\% = 25\%$$
Question 14: Trigonometry
рд╕рдБрдЧреИ рджрд┐рдЗрдПрдХреЛ рдЪрд┐рддреНрд░рдорд╛ PQ рд▓реЗ рдШрд░рдХреЛ рдЙрдЪрд╛рдЗ, RS рд▓реЗ рдЯрд╛рд╡рд░рдХреЛ рдЙрдЪрд╛рдЗ рд░ QS рд▓реЗ рдШрд░рджреЗрдЦрд┐ рдЯрд╛рд╡рд░рд╕рдореНрдордХреЛ рджреВрд░реАрд▓рд╛рдИ рдЬрдирд╛рдЙрдБрдЫ ред (Visual Data: $\angle RPT = 60^{\circ}$, $PQ = 30m$, $RS = 72m$)
In the given figure alongside, PQ represents the height of house, RS represents the height of tower and QS represents the distance from the house to the tower.
-
(a) рдШрд░рдХреЛ рдЫрддрдмрд╛рдЯ рдЯрд╛рд╡рд░рдХреЛ рдЯреБрдкреНрдкреЛрдорд╛ рдЕрд╡рд▓реЛрдХрди рдЧрд░реНрджрд╛ рдмрдиреНрдиреЗ рдЙрдиреНрдирддрд╛рдВрд╢ рдХреЛрдгрдХреЛ рдирд╛рдо рд▓реЗрдЦреНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Write the name of angle of elevation of top of tower as observed from the roof of the house.
-
(b) TR рдХреЛ рдорд╛рди рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Find the value of TR.
-
(c) рдШрд░ рд░ рдЯрд╛рд╡рд░ рд╡рд┐рдЪрдХреЛ рджреБрд░реА рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Find the distance between the house and the tower.
-
(d) рдХреЗ рдЯрд╛рд╡рд░рдХреЛ рдЯреБрдкреНрдкреЛрдмрд╛рдЯ 28 рдорд┐рдЯрд░ рддрд▓рдХреЛ рд╡рд┐рдиреНрджреБрдмрд╛рдЯ рдШрд░рдХреЛ рдЫрдд рд╣реЗрд░реНрджрд╛ $30^{\circ}$ рдХреЛ рдЕрд╡рдирддрд┐ рдХреЛрдг рдмрдиреНрдЫ ? рдХрд╛рд░рдг рд▓реЗрдЦреНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Is the angle of depression of $30^{\circ}$ formed when the roof of the house is observed from a point 28 meter below the top of the tower? Give reason.
Solution:
(a) $\angle RPT$
(b) $$TR = RS – TS = RS – PQ = 72 – 30 = 42 \text{ m}$$
(c)
In right triangle $\Delta PTR$:
$$\tan 60^{\circ} = \frac{TR}{PT}$$$$\sqrt{3} = \frac{42}{PT}$$$$PT = \frac{42}{\sqrt{3}} = 14\sqrt{3} \text{ m}$$$$\approx 24.24 \text{ m}$$
(d)
Height of observer from top / рдЯреБрдкреНрдкреЛрдмрд╛рдЯ рджрд░реНрд╢рдХрдХреЛ рдЙрдЪрд╛рдЗ: $28m$
Height of observer from ground / рдЬрдорд┐рдирдмрд╛рдЯ рджрд░реНрд╢рдХрдХреЛ рдЙрдЪрд╛рдЗ: $72-28 = 44m$
Height relative to house roof / рдШрд░рдХреЛ рдЫрддрдХреЛ рд╕рд╛рдкреЗрдХреНрд╖ рдЙрдЪрд╛рдЗ: $44 – 30 = 14m$
$$\tan \theta = \frac{\text{Perpendicular}}{\text{Base}} = \frac{14}{14\sqrt{3}} = \frac{1}{\sqrt{3}}$$$$\therefore \theta = 30^{\circ}$$
Yes, the statement is correct / рд╣реЛ, рднрдирд┐рдПрдХреЛ рдХреБрд░рд╛ рд╕рд╣реА рдЫ ред
Question 15: Statistics
рджрд┐рдЗрдПрдХреЛ рддрдереНрдпрд╛рдЩреНрдХрд▓реЗ рдЧрдгрд┐рдд рд╡рд┐рд╖рдпрдХреЛ 50 рдкреВрд░реНрдгрд╛рдЩреНрдХрдХреЛ рдПрдЙрдЯрд╛ рдЖрдиреНрддрд░рд┐рдХ рдкрд░реАрдХреНрд╖рд╛рдорд╛ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереАрд╣рд░реВрд▓реЗ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдЧрд░реЗрдХреЛ рдкреНрд░рд╛рдкреНрддрд╛рдЩреНрдХрд▓рд╛рдИ рдкреНрд░рддрд┐рдирд┐рдзрд┐рддреНрд╡ рдЧрд░реНрджрдЫ ред рдЙрдХреНрдд рддрдереНрдпрд╛рдЩреНрдХрдХреЛ рдордзреНрдпрд┐рдХрд╛ 29 рдЫ ред
The given data represents the marks obtained by the students in an internal examination of Mathematics with full marks 50. The median of the data is 29.
| рдкреНрд░рд╛рдкреНрддрд╛рдЩреНрдХ (Obtained Marks) | 0-10 | 10-20 | 20-30 | 30-40 | 40-50 |
|---|---|---|---|---|---|
| рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереА рд╕рдЩреНрдЦреНрдпрд╛ (Number of students) | 3 | 7 | 10 | x | 10 |
-
(a) рдордзреНрдпрд┐рдХрд╛ рд╢реНрд░реЗрдгреА рд▓реЗрдЦреНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Write the median class.
-
(b) x рдХреЛ рдорд╛рди рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [2]
Find the value of x.
-
(c) рджрд┐рдЗрдПрдХреЛ рддрдереНрдпрд╛рдЩреНрдХрдХреЛ рдордзреНрдпрдХ рдкреНрд░рд╛рдкреНрддрд╛рдЩреНрдХ рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [2]
Find the mean mark of the given data.
-
(d) 20 рдЕрдЩреНрдХ рднрдиреНрджрд╛ рдХрдо рд░ 20 рд╡рд╛ рд╕реЛрднрдиреНрджрд╛ рдмрдвреА рдЕрдЩреНрдХ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдЧрд░реНрдиреЗ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереАрд╣рд░реВрдХреЛ рдЕрдиреБрдкрд╛рдд рдирд┐рдХрд╛рд▓реНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Find the ratio of students obtaining marks less than 20 and 20 or more than 20.
Solution:
(a)
Since Median = 29, which lies in 20-30 class / рдордзреНрдпрд┐рдХрд╛ 29 рднрдПрдХреЛрд▓реЗ 20-30 рд╢реНрд░реЗрдгреАрдорд╛ рдкрд░реНрдЫ ред
Median class / рдордзреНрдпрд┐рдХрд╛ рд╢реНрд░реЗрдгреА: $20-30$
(b)
Total frequency / рдЬрдореНрдорд╛ рдмрд╛рд░рдореНрдмрд╛рд░рддрд╛:
$$N = 3 + 7 + 10 + x + 10 = 30 + x$$
Using median formula / рдордзреНрдпрд┐рдХрд╛ рд╕реВрддреНрд░ рдкреНрд░рдпреЛрдЧ рдЧрд░реНрджрд╛:
$$Md = L + \frac{\frac{N}{2} – c.f.}{f} \times i$$$$29 = 20 + \frac{\frac{30+x}{2} – 10}{10} \times 10$$$$9 = \frac{30+x-20}{2}$$$$18 = 10 + x$$$$\therefore x = 8$$
(c)
With $x=8$:
$N = 30 + 8 = 38$
Calculation table / рдЧрдгрдирд╛ рддрд╛рд▓рд┐рдХрд╛:
| Class | f | Mid-value (x) | fx |
|---|---|---|---|
| 0-10 | 3 | 5 | 15 |
| 10-20 | 7 | 15 | 105 |
| 20-30 | 10 | 25 | 250 |
| 30-40 | 8 | 35 | 280 |
| 40-50 | 10 | 45 | 450 |
| Total / рдЬрдореНрдорд╛ | 38 | – | 1100 |
$$\overline{X} = \frac{\sum fx}{N} = \frac{1100}{38} = 28.94$$
(d)
Marks $<20$: $3+7=10$
Marks $\ge 20$: $10+8+10=28$
Ratio / рдЕрдиреБрдкрд╛рдд: $10:28 = 5:14$
Question 16: Probability
рдПрдЙрдЯрд╛ рдЭреЛрд▓рд╛рдорд╛ 7 рдУрдЯрд╛ рдХрд╛рд▓рд╛ рд░ 4 рдУрдЯрд╛ рд░рд╛рддрд╛ рдЙрд╕реНрддреИ рд░ рдЙрддреНрд░реИ рдмрд▓рд╣рд░реВ рдЫрдиреН ред рджреБрдИрдУрдЯрд╛ рдмрд▓рд╣рд░реВ рдПрдХ рдкрдЫрд┐ рдЕрд░реНрдХреЛ рдЧрд░реА рдкреБрдирдГ рдирд░рд╛рдЦреА рдЭрд┐рдХрд┐рдПрдХрд╛ рдЫрдиреН ред
A bag contains 7 black and 4 red balls of same shape and size. Two balls are drawn randomly one after another without replacement.
-
(a) рдпрджрд┐ B рд░ R рджреБрдИ рдУрдЯрд╛ рдЕрдирд╛рд╢реНрд░рд┐рдд рдШрдЯрдирд╛ рднрдП $P(B \cap R)$ рдХреЛ рд╕реВрддреНрд░ рд▓реЗрдЦреНрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
If B and R be two independent events then write the formula of $P(B \cap R)$.
-
(b) рд╕рдмреИ рд╕рдореНрднрд╛рд╡рд┐рдд рдкрд░рд┐рдгрд╛рдорд╣рд░реВрдХреЛ рд╕рдореНрднрд╛рд╡реНрдпрддрд╛рд▓рд╛рдИ рд╡реГрдХреНрд╖ рдЪрд┐рддреНрд░рдорд╛ рджреЗрдЦрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [2]
Show the probabilities of all the possible outcomes in a tree diagram.
-
(c) рджреБрд╡реИ рдмрд▓ рдХрд╛рд▓реЛ рдиреИ рдкрд░реНрдиреЗ рд╕рдореНрднрд╛рд╡реНрдпрддрд╛ рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
Find the probability of getting both black balls.
-
(d) рджреБрд╡реИ рдмрд▓ рд░рд╛рддреЛ рдкрд░реНрдиреЗ рд╕рдореНрднрд╛рд╡реНрдпрддрд╛, рджреБрд╡реИ рдмрд▓ рдХрд╛рд▓реЛ рдкрд░реНрдиреЗ рд╕рдореНрднрд╛рд╡реНрдпрддрд╛рднрдиреНрджрд╛ рдХрддрд┐ рдмрдвреА рд╡рд╛ рдШрдЯреА рдЫ ? рдкрддреНрддрд╛ рд▓рдЧрд╛рдЙрдиреБрд╣реЛрд╕реН ред [1]
By how much the probability of getting both red balls is more or less than the probability of getting both black balls? Find it.
Solution:
(a)
For independent events / рдЕрдирд╛рд╢реНрд░рд┐рдд рдШрдЯрдирд╛рд╣рд░реВрдХреЛ рд▓рд╛рдЧрд┐:
$$P(B \cap R) = P(B) \times P(R)$$
(b) Tree diagram:
(c)
Probability of both black / рджреБрд╡реИ рдмрд▓ рдХрд╛рд▓реЛ рдиреИ рдкрд░реНрдиреЗ рд╕рдореНрднрд╛рд╡реНрдпрддрд╛:
$$P(BB) = \frac{7}{11} \times \frac{6}{10} = \frac{42}{110} = \frac{21}{55}$$
(d)
Probability of both red / рджреБрд╡реИ рдмрд▓ рд░рд╛рддреЛ рдиреИ рдкрд░реНрдиреЗ рд╕рдореНрднрд╛рд╡реНрдпрддрд╛:
$$P(RR) = \frac{4}{11} \times \frac{3}{10} = \frac{12}{110} = \frac{6}{55}$$
Difference / рдлрд░рдХ:
$$\frac{21}{55} – \frac{6}{55} = \frac{15}{55} = \frac{3}{11}$$
$P(RR)$ is less than $P(BB)$ by $\frac{3}{11}$ / $P(RR)$ рд▓реЗ $P(BB)$ рднрдиреНрджрд╛ $\frac{3}{11}$ рд▓реЗ рдХрдо рдЫ ред
