11. Accounting of Government Expenditure: Class 10 Account | सरकारी खर्चको लेखा

Importantedunotes.com

Class 10 Account (कार्यालय सञ्चालन तथा लेखा)

Chapter 11 (पाठ ११): Accounting of Government Expenditure (सरकारी खर्चको लेखा)

SEE board exam तयारीका लागि: अति संक्षिप्त, संक्षिप्त, र गोश्वारा भौचर (Numerical) अभ्याससहित सम्पूर्ण गाइड

Welcome to the complete guide on Accounting of Government Expenditure (सरकारी खर्चको लेखा). This chapter is highly essential for Class 10 Account (कार्यालय सञ्चालन तथा लेखा) students preparing for their SEE board exams.

For official curriculum details regarding Accounting of Government Expenditure, you can visit the CDC Nepal Official Website.

Looking for more study materials? Explore our full collection of Class 10 Account Notes.

Secondary Education Examination (S.E.E.) Questions Pattern

Types of Question	Number of Questions	Pattern Marks
Very Short Answer Question	X	X
Short Answer Question	1	5
Long Answer Question (Numerical)	1	8
Total	2	13

१. तलका प्रश्नको एक वाक्यमा उत्तर दिनुहोस्
(Very Short Answer Questions) – 1 Mark

(क) विनियोजन लेखा भनेको के हो ?

उत्तर: स्वीकृत बजेटको सीमाभित्र रही सरकारी कार्यालयहरूले गर्ने खर्च र सोको निकासाको व्यवस्थित एवं नियमसम्मत तरिकाले राखिने अभिलेखलाई विनियोजन लेखा भनिन्छ ।

(ख) चालु खर्चका दुईओटा खर्च सङ्केत र शीर्षक उल्लेख गर्नुहोस् ।

उत्तर: चालु खर्चका दुईओटा सङ्केत र शीर्षकहरू: १. सङ्केत नं. 21111 – पारिश्रमिक कर्मचारी (Remuneration to Employees) र २. सङ्केत नं. 22311 – कार्यालय सम्बन्धी खर्च (Office Expenses) हुन् ।

(ग) भ्रमण खर्चअन्तर्गत कस्तो खर्च पर्दछ ?

उत्तर: सरकारी कामको सिलसिलामा कर्मचारीहरू देश वा विदेशको भ्रमणमा जाँदा लाग्ने यातायात भाडा, दैनिक भत्ता, वासस्थान खर्च र पकेट खर्च जस्ता खर्चहरू भ्रमण खर्चअन्तर्गत पर्दछन् ।

(घ) गोस्वारा भौचर कस्ता कागजातका आधारमा तयार गरिन्छ ?

उत्तर: गोस्वारा भौचर खर्च स्वीकृतिको निर्णय, बिल, भरपाई, रसिद, पेस्की माग फारम वा भुक्तानी आदेश जस्ता आधिकारिक स्रोत कागजात (Supporting Documents) का आधारमा तयार गरिन्छ ।

(ङ) गोस्वारा भौचरको पहिलो खण्डमा के के समावेश गरिन्छ ?

उत्तर: गोस्वारा भौचरको पहिलो (माथिल्लो) खण्डमा कार्यालयको नाम, कोड नम्बर, भौचर नम्बर, आर्थिक वर्ष र भौचर तयार पारिएको मिति जस्ता परिचयात्मक विवरणहरू समावेश गरिन्छन् ।

(च) नेपालको सरकारी लेखा प्रणालीमा प्रचलनमा रहेका तीनओटा गोस्वारा भौचर के के हुन् ?

उत्तर: नेपालको सरकारी लेखा प्रणालीमा प्रचलनमा रहेका तीनओटा गोस्वारा भौचरहरू: १. साधारण गोस्वारा भौचर, २. पेस्की गोस्वारा भौचर, र ३. विविध गोस्वारा भौचर हुन् ।

(छ) पेस्की फछ्र्योट कसरी गरिन्छ ?

उत्तर: पेस्की पाउने व्यक्ति वा संस्थाले कार्य सम्पन्न भएपछि सो कार्यको सक्कल बिल, भरपाई र बाँकी रहेको नगद रकम (यदि भएमा) कार्यालयमा बुझाएपछि स्रेस्ता सच्याएर वा अभिलेख राखेर पेस्की फछ्र्योट गरिन्छ ।

(ज) पेस्की लिएको पुरै रकम अर्को आर्थिक वर्षमा फिर्ता भएमा पेस्की फछर्योट कसरी गरिन्छ ?

उत्तर: पेस्की लिएको पुरै रकम अर्को आर्थिक वर्षमा फिर्ता भएमा उक्त रकमलाई विगत वर्षको खर्च संशोधन नगरी “सञ्चित कोष दाखिला” वा “नगद दाखिला” खातामा आम्दानी बाँधेर पेस्की फछ्र्योट गरिन्छ ।

(झ) विविध गोस्वारा भौचर तयार गर्दा बजेट शीर्षक उल्लेख गरिँदैन, किन ?

उत्तर: विविध गोस्वारा भौचर बजेटरी खर्चसँग प्रत्यक्ष सरोकार नराख्ने गैर-बजेटरी कारोबारहरू (जस्तै: धरौटी जम्मा, रकमान्तर, वा कोष स्थानान्तरण) का लागि तयार गरिने हुनाले यसमा बजेट शीर्षक उल्लेख गरिँदैन ।

(ञ) भुक्तानी आदेश भनेको के हो ?

उत्तर: बजेट खर्चको स्वीकृत सीमाभित्र रही सम्बन्धित व्यक्ति वा संस्थालाई रकम भुक्तानी गर्न कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालय वा अधिकारप्राप्त अधिकारीले बैंकलाई जारी गर्ने आधिकारिक निर्देशनात्मक पत्रलाई भुक्तानी आदेश भनिन्छ ।

(ट) बैङ्क नगदी किताब तयारीको कुनै दुई महत्त्व लेख्नुहोस् ।

उत्तर: बैङ्क नगदी किताब तयारीका दुई महत्त्वहरू: १. कार्यालयमा रहेको नगद मौज्दात, बैङ्क मौज्दात र बजेट खर्चको वास्तविक अवस्था दैनिक रूपमा पत्ता लगाउन र २. बैङ्कको विवरणसँग कार्यालयको स्रेस्ता भिडान गरी बैङ्क हिसाब मिलान विवरण तयार गर्न हुन् ।

(ठ) बजेट खाताको मुख्य उद्देश्य के हो?

उत्तर: विनियोजित बजेटको सीमा नाघ्न नदिई खर्चमाथि प्रभावकारी नियन्त्रण राख्नु र प्रत्येक बजेट शीर्षकमा भएको कुल खर्च तथा बाँकी बजेटको अवस्था स्पष्ट पार्नु बजेट खाताको मुख्य उद्देश्य हो ।

(ड) बजेट खाताका तीन खण्ड उल्लेख गर्नुहोस् ।

उत्तर: बजेट खाताका तीन खण्डहरू: १. विनियोजन खण्ड (Appropriation Section), २. निकासा खण्ड (Release Section) र ३. खर्च खण्ड (Expenditure Section) हुन् ।

(ढ) खर्चको फाँटवारी के आधारमा तयार गरिन्छ ?

उत्तर: खर्चको फाँटवारी मुख्य रूपमा बैङ्क नगदी किताब र बजेट खातामा प्रविष्टि गरिएका वास्तविक तथ्याङ्कहरूका आधारमा तयार गरिन्छ ।

२. तलका प्रश्नको छोटो उत्तर लेख्नुहोस्
(Short Answer Questions) – 5 Marks

(क) खर्च अर्थात् विनियोजन लेखाको परिचय दिनुहोस् । ५ अङ्क

सरकारी कार्यालयहरूले व्यवस्थापिकाद्वारा स्वीकृत बजेटको परिधिभित्र रहेर गर्ने सम्पूर्ण खर्च र सोको निकासा सम्बन्धी आर्थिक कारोबारहरूको नियमसम्मत रूपमा अभिलेख राख्ने, वर्गीकरण गर्ने र प्रतिवेदन तयार गर्ने प्रणालीलाई खर्च वा विनियोजन लेखा भनिन्छ ।

नेपाल सरकारले म.ले.प. फारम नं. २०८ मार्फत विनियोजन लेखाको स्रेस्ता राख्ने गर्दछ । यस प्रणालीले बजेटको दुरुपयोग हुनबाट रोक्छ र प्रत्येक शीर्षकमा तोकिएको रकम सोही कार्यमा मात्र खर्च भएको छ भन्ने सुनिश्चित गर्दछ । यसले सरकारी निकायहरूको आर्थिक अनुशासन, पारदर्शिता र उत्तरदायित्व प्रवर्द्धन गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ ।

(ख) साधारण, पेस्की र विविध गोस्वारा भौचरमा प्रविष्ट हुने कारोबारको उदाहरण दिनुहोस् । ५ अङ्क

गोस्वारा भौचरका विभिन्न प्रकारहरूमा प्रविष्ट हुने कारोबारका उदाहरणहरू तल प्रस्तुत छन्:

१. साधारण गोस्वारा भौचर (Simple Journal Voucher):
उदाहरण: कार्यालय प्रयोजनका लागि रु. 50,000 को फर्निचर खरिद गरी तुरुन्तै चेकमार्फत भुक्तानी गरियो । (यसमा बजेट शीर्षक 22311 अन्तर्गत सोझै खर्च देखाइन्छ र बैङ्क खाता क्रेडिट गरिन्छ ।)
२. पेस्की गोस्वारा भौचर (Advance Journal Voucher):
उदाहरण: कार्यालयका कर्मचारी राम बहादुरलाई कार्यालयको कामका लागि भ्रमण खर्चबापत रु. 10,000 पेस्की दिइयो । (यसमा सम्बन्धित व्यक्तिको नाममा पेस्की डेबिट देखाई बैङ्क खाता क्रेडिट गरिन्छ ।)
३. विविध गोस्वारा भौचर (Miscellaneous Journal Voucher):
उदाहरण: कुनै ठेकेदारले जम्मा गरेको धरौटी रकम रु. 1,00,000 फिर्ता गरियो वा एक बैङ्क खाताबाट अर्को बैङ्क खातामा रकम स्थानान्तरण (रकमान्तर) गरियो । (यस्ता कारोबारमा बजेट खर्च प्रभावित हुँदैन ।)

(ग) व्यक्तिगत तथा सहायक खाताको उपयोग बुँदागत रूपमा लेख्नुहोस् । ५ अङ्क

सरकारी लेखा प्रणालीमा व्यक्तिगत तथा सहायक खाता (Personal and Subsidiary Ledger) को उपयोगितालाई देहायका बुँदाहरूमा स्पष्ट पार्न सकिन्छ:

व्यक्तिगत अभिलेख दुरुस्त राख्न: कार्यालयसँग आर्थिक लेनदेन भएका विभिन्न व्यक्ति, संस्था वा फर्महरूको बेग्लाबेग्लै र स्पष्ट हिसाब राख्न यसले मद्दत गर्दछ ।
पेस्की फछ्र्योट अनुगमन गर्न: कुन कर्मचारी वा संस्थाले कति पेस्की लगेको हो, कति फछ्र्योट भयो र कति बाँकी छ भन्ने कुराको सहज पहिचान गर्न उपयोगी हुन्छ ।
धरौटी व्यवस्थापन गर्न: निर्माण व्यवसायी वा ठेकेदारहरूले जम्मा गरेको धरौटी रकमको हिसाव व्यवस्थित राखी फिर्ता गर्न सजिलो बनाउँछ ।
आन्तरिक नियन्त्रण बलियो बनाउन: मुख्य खाता (General Ledger) मा उल्लेखित कुल मौज्दातलाई सहायक खाताको जोडसँग भिडान गरी गणितीय शुद्धता र नियन्त्रण कायम गर्न मद्दत पुग्दछ ।

(घ) बैङ्क नगदी किताब एकीकृत खाता हो ? पुष्टि गर्नुहोस् । ५ अङ्क

हो, बैङ्क नगदी किताब (Bank Cash Book) लाई सरकारी लेखा प्रणालीको एक परिष्कृत एवं एकीकृत खाता (Integrated Ledger) मानिन्छ । यसलाई निम्न कारणहरूले पुष्टि गर्न सकिन्छ:

बहु-आयामिक अभिलेख: यस किताबले नगदको प्राप्ति र भुक्तानी मात्र नभई बैङ्क कारोबार, बजेट खर्च, पेस्की र धरौटी सम्बन्धी कारोबारहरूलाई समेत एउटै पानामा विभिन्न महलहरू खडा गरी अभिलेख गर्दछ ।
सहायक खाता र मुख्य खाताको संयोजन: यसले नगद खाता, बैङ्क खाता र बजेट नियन्त्रण खाताको साझा काम गर्दछ । कार्यालयको सम्पूर्ण वित्तीय चित्र यसै एउटै खाताबाट प्रतिविम्बित हुन्छ ।
आर्थिक अवस्थाको तत्काल जानकारी: एउटै किताब हेरेर कार्यालयको बैङ्क मौज्दात, नगदको मौज्दात र कुन शीर्षकमा कति खर्च भयो भन्ने कुरा सजिलै बुझ्न सकिने हुनाले यसलाई एकीकृत खाता भनिएको हो ।

(ङ) बजेट खाता भनेको के हो ? यसको तयारीबाट के कस्ता जानकारी प्राप्त हुन्छ ? ५ अङ्क

सरकारी कार्यालयहरूले प्रत्येक बजेट शीर्षक र उपशीर्षकअन्तर्गत स्वीकृत भएको बजेट, प्राप्त भएको निकासा र भएको वास्तविक खर्चको व्यवस्थित एवं क्रमिक अभिलेख राख्न तयार गरिने खातालाई बजेट खाता (Budget Ledger) भनिन्छ । नेपालमा म.ले.प. फारम नं. २०८ मार्फत बजेट खाता राखिन्छ ।

यसको तयारीबाट निम्न महत्वपूर्ण जानकारीहरू प्राप्त हुन्छन्:

स्वीकृत बजेटको सीमा: चालु आर्थिक वर्षका लागि सम्बन्धित शीर्षकमा सरकारबाट कति रकम विनियोजन भएको छ भन्ने थाहा हुन्छ ।
प्राप्त निकासा: हालसम्म कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालय (कोलेनिका) बाट कति रकम निकासा प्राप्त भयो भन्ने विवरण पाइन्छ ।
वास्तविक खर्चको स्थिति: सम्बन्धित महिनामा वा हालसम्म कुल कति रकम खर्च भइसकेको छ भन्ने जानकारी प्राप्त हुन्छ ।
बाँकी बजेटको मौज्दात: थप खर्च गर्नका लागि अब कुन शीर्षकमा कति बजेट बाँकी छ (बजेट मौज्दात) भन्ने कुरा स्पष्ट रूपमा देखिन्छ ।

(च) खर्चको फाँटवारीको परिचय दिनुहोस् । ५ अङ्क

खर्चको फाँटवारी (Statement of Expenditure) सरकारी कार्यालयहरूले प्रत्येक महिनाको अन्त्यमा तयार गर्ने एक अनिवार्य र महत्वपूर्ण मासिक वित्तीय प्रतिवेदन हो । नेपालमा यसलाई म.ले.प. फारम नं. २१० (पहिले म.ले.प.फा.नं. १३) मा तयार गरिन्छ । यस विवरणमा मुख्य रूपमा निम्न पक्षहरू समेटिएका हुन्छन्:

वार्षिक बजेट विनियोजन रकम,
गत महिनासम्मको कुल खर्च,
चालू महिनाको खर्च र यस महिनासम्मको कुल प्रगति खर्च,
खर्च हुन बाँकी रहेको बजेटको मौज्दात ।

प्रत्येक महिना समाप्त भएपछि कार्यालयले यो फाँटवारी तयार गरी कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालय (कोलेनिका) र आफ्नो माथिल्लो (विभाग वा मन्त्रालय) निकायमा पठाउनुपर्दछ । यसले सरकारी खर्च पारदर्शी बनाउन, बजेटको सदुपयोग अनुगमन गर्न र देशको राष्ट्रिय लेखा प्रणालीलाई सुदृढ बनाउन मुख्य आधारको रूपमा काम गर्दछ ।

३. प्रयोगात्मक प्रश्नहरूको उत्तर (Numerical Problems) [८ अङ्क]

Qns. (क) सडक विभागको कार्यालयका गोश्वारा भौचर ८ अङ्क

प्रश्न (Question):

सडक विभागको कार्यालयका निम्नलिखित कारोबारहरूको गोस्वारा भौचर बनाउनुहोस् :

१. पुस १ मा स्टेसनरी सामान खरिदबापत Rs. 3,225 भुक्तानी गरियो ।
२. पुस १० मा शाखा अधिकृत रमला शाहको असार महिनाको छुट फिल्ड भत्ता रकम Rs. 500 भुक्तानी गरियो ।
३. पुस १८ मा कार्यालयको घर भाडा Rs. 7,500 भुक्तानी गरियो ।
४. पुस २१ मा भवनको छाना मर्मत गरेबापत प्रतिव्यक्ति दैनिक Rs. 500 का दरले २ जनालाई ४ दिनको ज्याला भुक्तानी गरियो ।
५. पुस ३० मा उपर्युक्त सबै रकम कोलेनिकाबाट भुक्तानी भएअनुसार एकमुष्ट निकासा आम्दानी बाँधियो ।

समाधान (Solution):

सडक विभागको कार्यालय
गोश्वारा भौचर (म.ले.प.फा.नं. २०३)

क्र.सं.	सङ्केत / उपशीर्षक नं.	कारोबारको व्यहोरा	डेबिट रु.	क्रेडिट रु.
1.	22311	डे. ब.ख. कार्यालयसम्बन्धी खर्च क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (स्टेसनरी सामान खरिदबापत भुक्तानी गरियो)	3,225	3,225
2.	21131	डे. ब.ख. स्थानीय भत्ता क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (शाखा अधिकृत रमला शाहको छुट फिल्ड भत्ता भुक्तानी गरियो)	500	500
3.	28142	डे. ब.ख. घरभाडा क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (कार्यालयको घर भाडा भुक्तानी गरियो)	7,500	7,500
4.	22221	डे. ब.ख. निर्मित भवनको मर्मत सम्भार क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (भवनको छाना मर्मत गरेबापत ज्याला भुक्तानी गरियो – 500 x 2 x 4)	4,000	4,000
5.		डे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष क्रे. निकासा आम्दानी (उपर्युक्त सबै रकम भुक्तानी भएअनुसार एकमुष्ट निकासा आम्दानी बाँधियो)	15,225	15,225

Qns. (ख) उर्लावारीको कृषि कार्यालयका गोश्वारा भौचर ८ अङ्क

प्रश्न (Question):

उर्लावारीको कृषि कार्यालयको निम्नलिखित कारोबारहरूको गोस्वारा भौचर बनाउनुहोस् :

१. असोज ३ मा राकेशको तलब Rs. 24,000 मध्ये क.स. कोषको Rs. 2,400 र आयकर Rs. 240 कटाई बाँकी तलब भुक्तानी गरी कट्टी गरिएको रकम सोही दिन बैङ्क दाखिला गरियो ।
२. असोज ५ मा मुख्य प्रशासकीय अधिकृत रामकृष्ण शाक्यलाई भ्रमण खर्च पेस्की स्वरूप Rs. 3,800 भुक्तानी दिइयो ।
३. असोज ११ मा नगरपालिकाको लेटरप्याड छपाइ गरेबापत सूर्य छापाखानालाई Rs. 9,520 भुक्तानी गरियो ।
४. असोज १५ मा कार्यालयको भदौ महिनाको घरभाडा Rs. 20,000 घरधनीलाई Rs. 2000 बहालकर कटाई भुक्तानी गरियो ।
५. असोज १९ मा भूकम्पबाट क्षति पुगेको कार्यालयको संरचना मर्मत गरेबापत कामदारहरूलाई Rs. 12,350 भुक्तानी गरियो ।

समाधान (Solution):

उर्लावारीको कृषि कार्यालय
गोश्वारा भौचर (म.ले.प.फा.नं. २०३)

क्र.सं.	सङ्केत / उपशीर्षक नं.	कारोबारको व्यहोरा	डेबिट रु.	क्रेडिट रु.
1.	21111	डे. ब.ख. कर्मचारी पारिश्रमिक क्रे. कर्मचारी सञ्चय कोष क्रे. आयकर क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (कट्टी रकमहरू कटाई बाँकी तलब भुक्तानी गरियो)	24,000	2,400 240 21,360
1.1		डे. कर्मचारी सञ्चय कोष डे. आयकर क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (कट्टी गरिएको रकम सोही दिन बैङ्क दाखिला गरियो)	2,400 240	2,640
2.		डे. मुख्य प्रशासकीय अधिकृत, रामकृष्ण शाक्य भ्रमण खर्च – पेस्की क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (रामकृष्ण शाक्यलाई भ्रमण खर्च पेस्की दिइयो)	3,800	3,800
3.	22315	डे. ब.ख. छपाइ तथा सूचना प्रकाशन क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (लेटरप्याड छपाइ गरेबापत भुक्तानी गरियो)	9,520	9,520
4.	28142	डे. ब.ख. घरभाडा क्रे. बहाल कर क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (बहालकर कटाई घरभाडा भुक्तानी गरियो)	20,000	2,000 18,000
5.	22221	डे. ब.ख. निर्मित भवनको मर्मत सम्भार क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (कार्यालयको संरचना मर्मत गरेबापत कामदारहरूलाई भुक्तानी गरियो)	12,350	12,350

Qns. (ग) शिक्षा शाखा जुम्लाको भुक्तानी आदेश (Payment Order) ८ अङ्क

प्रश्न (Question):

शिक्षा शाखा जुम्लामा भएका निम्नलिखित आर्थिक कारोबारहरूको भुक्तानी आदेशमा प्रविष्टि गर्नुहोस् (गोस्वारा भौचर बनाउन आवश्यक नरहेको):

१. असोज ५ मा कार्यालयको भदौ महिनाको घरभाडा Rs. 6,000 चेकमार्फत घर धनीलाई भुक्तानी गरियो ।
२. असोज १५ मा अमिन दयाराम रोक्कालाई भ्रमण खर्च पेस्की स्वरूप Rs. 1,800 भुक्तानी दिइयो ।
३. असोज १९ मा कार्यालयमा रहेको सोफासेट मर्मत गरेबापत सिकर्मी गगनलाई Rs. 1,250 भुक्तानी गरियो ।
४. असोज २१ मा आर्थिक प्रशासन शाखा रहेको भवनको छाना मर्मत गरेबापत Rs. 20,000 ज्याला सिटिजन्स बैङ्क, जुम्ला शाखा खाता नं 54268300123 मा भुक्तानी गरियो ।

समाधान (Solution):

शिक्षा शाखा जुम्ला
भुक्तानी आदेश (Payment Order)

क्र.सं.	भुक्तानी पाउने व्यक्ति/संस्थाको नाम	भुक्तानीको प्रयोजन	बैङ्क तथा शाखा	खाता नं.	खुद भुक्तानी रकम रु.
1.	घर धनी	भदौ महिनाको घरभाडा भुक्तानी	चेकमार्फत	–	6,000
2.	अमिन दयाराम रोक्का	भ्रमण खर्च पेस्की	चेकमार्फत	–	1,800
3.	सिकर्मी गगन	सोफासेट मर्मत ज्याला	चेकमार्फत	–	1,250
4.	सम्बन्धित कामदार	छाना मर्मत ज्याला	सिटिजन्स बैङ्क, जुम्ला शाखा	54268300123	20,000

Qns. (घ) सुर्योदय नगरपालिकाको कार्यालयका गोश्वारा भौचर ८ अङ्क

प्रश्न (Question):

सुर्योदय नगरपालिकाको कार्यालयका निम्नलिखित कारोबारहरूको गोस्वारा भौचर बनाउनुहोस् :

१. साउन ५ मा कार्यालय मालसामान खरिदबापत Rs. 12,500 भुक्तानी गरियो ।
२. साउन ८ मा कार्यालयका लागि नयाँ कुर्सी खरिद गरेबापत Rs. 1,200 सूर्य फर्निचरलाई भुक्तानी गरियो ।
३. साउन १० मा कम्प्युटर खरिद गरी Rs. 82,500 भुक्तानी गरियो ।
४. साउन १५ मा टेलिफोन महसुल Rs. 1,250 भुक्तानी गरियो ।
५. साउन १७ मा कार्यालयको कम्प्युटर खरिद गर्न प्रमोद दाहाललाई Rs. 80,000 पेस्की दिइयो।
६. साउन २८ मा प्रमोद दाहालले Rs. 75,000 को कम्प्युटर खरिदको बिल पेस भएकाले पेस्की फछ्र्योट गरियो ।
७. साउन २८ मा सडक निर्माण गरेबापत Rs. 3,85,500 बिल पेस भएबमोजिम निर्माण कम्पनीलाई भुक्तानी गरियो ।
८. साउन ३० मा उपर्युक्त सबै रकम बैङ्कबाट भुक्तानी भएअनुसार एकमुष्ट निकासा आम्दानी बाँधियो ।

समाधान (Solution):

सुर्योदय नगरपालिकाको कार्यालय
गोश्वारा भौचर (म.ले.प.फा.नं. २०३)

क्र.सं.	सङ्केत / उपशीर्षक नं.	कारोबारको व्यहोरा	डेबिट रु.	क्रेडिट रु.
1.	22311	डे. ब.ख. कार्यालयसम्बन्धी खर्च क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (मालसामान खरिदबापत भुक्तानी गरियो)	12,500	12,500
2.	31123	डे. ब.ख. फर्निचर तथा फिक्चर्स क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (नयाँ कुर्सी खरिद गरेबापत सूर्य फर्निचरलाई भुक्तानी गरियो)	1,200	1,200
3.	31122	डे. ब.ख. मेसिनरी तथा औजार क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (कम्प्युटर खरिद गरी भुक्तानी गरियो)	82,500	82,500
4.	22112	डे. ब.ख. सञ्चार महसुल क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (टेलिफोन महसुल भुक्तानी गरियो)	1,250	1,250
5.		डे. प्रमोद दाहाल मेसिनरी तथा औजार – पेस्की क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (कम्प्युटर खरिद गर्न प्रमोद दाहाललाई पेस्की दिइयो)	80,000	80,000
6.	31122	डे. ब.ख. मेसिनरी तथा औजार डे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (नगद फिर्ता) क्रे. प्रमोद दाहाल मेसिनरी तथा औजार – पेस्की फछ्र्योट (कम्प्युटर खरिदको बिल पेस भई बाँकी रकम दाखिला गरी पेस्की फछ्र्योट गरियो)	75,000 5,000	80,000
7.	31151	डे. ब.ख. सडक तथा पुल निर्माण क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (सडक निर्माणको बिलबमोजिम भुक्तानी गरियो)	3,85,500	3,85,500
8.		डे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष क्रे. निकासा आम्दानी (उपर्युक्त सबै रकम बैङ्कबाट भुक्तानी भएअनुसार एकमुष्ट निकासा आम्दानी बाँधियो)	5,62,950	5,62,950

Qns. (ङ) स्वास्थ्य मन्त्रालयको सुदूरपश्चिम कार्यालयका गोश्वारा भौचर ८ अङ्क

प्रश्न (Question):

स्वास्थ्य मन्त्रालयको सुदूरपश्चिम कार्यालयका निम्नलिखित कारोबारहरूको गोस्वारा भौचर बनाउनुहोस् :

१. भाद्र २ मा साउन महिनाको तलब जम्मा Rs. 77,000 मध्ये कर्मचारी सञ्चय कोषबापत Rs. 14,000 कट्टी गरी बाँकी रकम भुक्तानी गरियो । कट्टी रकम सोही दिन सञ्चय कोष दाखिला गरियो ।
२. भाद्र ४ गते कार्यालयको फर्निचर खरिद गर्न ना.सु. रमिता ताम्राकारलाई Rs. 35,000 पेस्की दिइयो ।
३. भाद्र ६ मा भ्रमण खर्चबापत ना.सु. विनोद गौतमलाई Rs. 1,500 भुक्तानी गरियो ।
४. भाद्र १६ मा ना.सु. रमिता ताम्राकारले Rs. 36,000 को फर्निचर खरिद गरी बिल भरपाई पेस गरेकाले नपुग रकम Rs. 1,000 भुक्तानी दिई पेस्की फछ्यौट गरियो ।
५. भाद्र १९ मा कार्यालयमा रहेको सोफासेट मर्मत गरेबापत सिकर्मी गगनलाई Rs. 1,250 भुक्तानी गरियो ।
६. भाद्र २२ मा इन्धन खर्चबापत सुरेश अधिकारीलाई Rs. 3,500 भुक्तानी गरियो ।
७. भाद्र २५ मा कार्यालयको टेलिफोन तथा इन्टरनेट शुल्कबापत Rs. 3,500 भुक्तानी गरियो ।
८. भाद्र ३० मा उपर्युक्त सबै रकम कोलेनिकाबाट भुक्तानी भएअनुसार एकमुष्ट निकासा आम्दानी बाँधियो ।

समाधान (Solution):

स्वास्थ्य मन्त्रालयको सुदूरपश्चिम कार्यालय
गोश्वारा भौचर (म.ले.प.फा.नं. २०३)

क्र.सं.	सङ्केत / उपशीर्षक नं.	कारोबारको व्यहोरा	डेबिट रु.	क्रेडिट रु.
1.	21111	डे. ब.ख. कर्मचारी पारिश्रमिक क्रे. कर्मचारी सञ्चय कोष क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (कर्मचारी सञ्चय कोष कट्टी गरी बाँकी तलब भुक्तानी गरियो)	77,000	14,000 63,000
1.1		डे. कर्मचारी सञ्चय कोष क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (कट्टी रकम सोही दिन सञ्चय कोष दाखिला गरियो)	14,000	14,000
2.		डे. ना.सु. रमिता ताम्राकार फर्निचर – पेस्की क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (फर्निचर खरिद गर्न रमिता ताम्राकारलाई पेस्की दिइयो)	35,000	35,000
3.	22612	डे. ब.ख. भ्रमण खर्च क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (भ्रमण खर्चबापत विनोद गौतमलाई भुक्तानी गरियो)	1,500	1,500
4.	31123	डे. ब.ख. फर्निचर तथा फिक्चर्स क्रे. ना.सु. रमिता ताम्राकार फर्निचर – पेस्की फछ्र्योट क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (बिल पेस गरेकाले नपुग रकम भुक्तानी दिई पेस्की फछ्र्योट गरियो)	36,000	35,000 1,000
5.	22212	डे. ब.ख. मर्मत सम्भार तथा सञ्चालन खर्च क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (सोफासेट मर्मत गरेबापत भुक्तानी गरियो)	1,250	1,250
6.	22211	डे. ब.ख. इन्धन क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (इन्धन खर्चबापत भुक्तानी गरियो)	3,500	3,500
7.	22112	डे. ब.ख. सञ्चार महसुल क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (टेलिफोन तथा इन्टरनेट शुल्कबापत भुक्तानी गरियो)	3,500	3,500
8.		डे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष क्रे. निकासा आम्दानी (सबै रकम भुक्तानी भएअनुसार एकमुष्ट निकासा आम्दानी बाँधियो)	122,750	122,750

Qns. (च) जिल्ला समन्वय समिति मोरङका गोश्वारा भौचर ८ अङ्क

प्रश्न (Question):

जिल्ला समन्वय समिति मोरङको निम्न कारोबारहरूको गोस्वारा भौचर बनाउनुहोस् :

१. भाद्र १ मा रासन ठेकेदार गजेन्द्र सुवेशीलाई Rs. 38,000 पेस्की दिइयो ।
२. भाद्र ७ गते कार्यालयका लागि Rs. 43,000 को फर्निचर खरिद गरी मुस्कान सप्लायर्सलाई भुक्तानी गरियो ।
३. भाद्र २१ मा शाखा अधिकृत रामकिशोर शाहको असार महिनाको फिल्ड भत्ता रकम Rs. 8,500 भुक्तानी गरियो ।
४. भाद्र २० मा खरिदार सोमबहादुर रिमाललाई रिभल्भिङ चेयर खरिद गरी ल्याउन Rs. 15,000 पेस्की दिइयो ।
५. भाद्र २५ मा रासन ठेकेदार गजेन्द्र सुवेदीले रासन उपलब्ध गराएबापत Rs. 32,000 को बिल पेस गरेकाले सो बराबरको पेस्की फछ्र्योट गरियो ।
६. भाद्र २६ मा कार्यालयको इन्टरनेट शुल्क Rs. 7,500 भुक्तानी गरियो ।
७. भाद्र २८ मा सिप विकास परियोजनको तालिम कार्याक्रम सञ्चालनको खर्च Rs. 23,000 भुक्तानी गरियो ।
८. भाद्र ३0 मा उपर्युक्त सबै रकम कोलेनिकाबाट भुक्तानी भएअनुसार एकमुष्ट निकासा आम्दानी बाँधियो ।

समाधान (Solution):

जिल्ला समन्वय समिति मोरङ
गोश्वारा भौचर (म.ले.प.फा.नं. २०३)

क्र.सं.	सङ्केत / उपशीर्षक नं.	कारोबारको व्यहोरा	डेबिट रु.	क्रेडिट रु.
1.		डे. रासन ठेकेदार गजेन्द्र सुवेशी रासन – पेस्की क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (रासन ठेकेदारलाई पेस्की दिइयो)	38,000	38,000
2.	31123	डे. ब.ख. फर्निचर तथा फिक्चर्स क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (फर्निचर खरिद गरी भुक्तानी गरियो)	43,000	43,000
3.	21131	डे. ब.ख. स्थानीय भत्ता क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (शाखा अधिकृत रामकिशोर शाहको फिल्ड भत्ता भुक्तानी गरियो)	8,500	8,500
4.		डे. खरिदार सोमबहादुर रिमाल फर्निचर – पेस्की क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (रिभल्भिङ चेयर खरिद गर्न पेस्की दिइयो)	15,000	15,000
5.	21121	डे. ब.ख. पोसाक तथा रासन डे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (नगद फिर्ता) क्रे. रासन ठेकेदार गजेन्द्र सुवेशी रासन – पेस्की फछ्र्योट (बिल पेस भएकाले बाँकी रकम फिर्ता लिई पेस्की फछ्र्योट गरियो)	32,000 6,000	38,000
6.	22112	डे. ब.ख. सञ्चार महसुल क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (कार्यालयको इन्टरनेट शुल्क भुक्तानी गरियो)	7,500	7,500
7.	22512	डे. ब.ख. सीप विकास तथा जनचेतना तालिम खर्च क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (तालिम कार्यक्रम सञ्चालन खर्च भुक्तानी गरियो)	23,000	23,000
8.		डे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष क्रे. निकासा आम्दानी (सबै रकम भुक्तानी भएअनुसार एकमुष्ट निकासा आम्दानी बाँधियो)	135,000	135,000

Qns. (छ) जिल्ला प्रशासन कार्यालय मोरङको गोस्वारा भौचर र भुक्तानी आदेश ८ अङ्क

प्रश्न (Question):

जिल्ला प्रशासन कार्यालय मोरङ (ब.उ.शी.नं ३१४०१०१५) को निम्न कारोबारहरूको गोस्वारा भौचर बनाई भुक्तानी आदेश तयार पार्नुहोस् : (सबै नेपाल सरकार स्रोत)

१. भाद्र ६ मा भ्रमण खर्चबापत ना.सु. विनोद गौतमलाई Rs. 1,500 चेकबाट भुक्तानी गरियो ।
२. भाद्र १२ मा कार्यालयको घर भाडा बापत Rs. 7,500 घर धनी गरिबराम मगरलाई बानेश्वरमा रहेको हिमालयन बैङ्कमा रहेको 0112453201 खातामा ट्रान्सफर गरियो ।
३. भाद्र २६ मा सुस्मिता श्रेष्ठले Rs. 36,000 को फर्निचर खरिद गरी बिल भरपाई पेस गरेकोले नपुग रकम Rs. 1,000 सानिमा बैङ्कको 3230011022 खाता न. मा भुक्तानी दिई पेस्की फछ्र्योट गरियो ।

समाधान (Solution):

१. गोश्वारा भौचर (म.ले.प.फा.नं. २०३)

क्र.सं.	सङ्केत / उपशीर्षक नं.	कारोबारको व्यहोरा	डेबिट रु.	क्रेडिट रु.
1.	22612	डे. ब.ख. भ्रमण खर्च क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (भ्रमण खर्चबापत चेकबाट भुक्तानी गरियो)	1,500	1,500
2.	28142	डे. ब.ख. घरभाडा क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (कार्यालयको घर भाडा बैंक खातामा ट्रान्सफर गरियो)	7,500	7,500
3.	31123	डे. ब.ख. फर्निचर तथा फिक्चर्स क्रे. सुस्मिता श्रेष्ठ फर्निचर – पेस्की फछ्र्योट क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (बिल भरपाई पेस गरेकोले नपुग रकम भुक्तानी दिई पेस्की फछ्र्योट गरियो)	36,000	35,000 1,000

२. भुक्तानी आदेश (Payment Order)

क्र.सं.	भुक्तानी पाउने व्यक्ति/संस्थाको नाम	भुक्तानीको प्रयोजन	बैङ्क तथा शाखा	खाता नं.	खुद भुक्तानी रकम रु.
1.	ना.सु. विनोद गौतम	भ्रमण खर्च	चेकबाट	–	1,500
2.	गरिबराम मगर	घर भाडा भुक्तानी	हिमालयन बैङ्क, बानेश्वर	0112453201	7,500
3.	सुस्मिता श्रेष्ठ	फर्निचर खरिद नपुग भुक्तानी	सानिमा बैङ्क	3230011022	1,000

Qns. (ज) कृषि कार्यालय कालिकोटको भुक्तानी आदेश ८ अङ्क

प्रश्न (Question):

कृषि कार्यालय कालिकोटमा भएका निम्नलिखित आर्थिक कारोबारहरू भुक्तानी आदेशमा चढाउनुहोस् (गोस्वारा भौचर बनाउन आवश्यक नरहेको): (सबै नेपाल सरकार स्रोत)

१. पुस ७ मा कार्यालयको घर रङरोगन गरेबापत सर्भिस नेपाल प्रा.लि. लाई Rs. 25,900 हिमालयन बैङ्क खाता न. 032187609 मा भुक्तानी गरियो ।
२. पुस ८ मा कार्यालयको लेटरप्याड छपाइ गरेबापत छिमिसिङ छापाखानालाई Rs. 2,310 कृषि विकास बैङ्क कालिकोट शाखा खाता नं 9980086553 मा भुक्तानी गरियो ।
३. पुस १५ मा जे.टि.ए लाक्पा दोर्जेलाई कार्यालय सामान खरिद Rs. 8,000 पेस्की दिइयो ।
४. पुस ३० गते नै उपर्युक्तानुसार कोलेनिकाबाट भुक्तानी भएको रकमको एकमुष्ट निकासा आम्दानी बाँधियो ।

समाधान (Solution):

(गोश्वारा भौचर आवश्यक नभएकोले सोझै भुक्तानी आदेश तयार पारिएको छ। सबै नेपाल सरकार स्रोत:)

कृषि कार्यालय कालिकोट
भुक्तानी आदेश (Payment Order)

क्र.सं.	भुक्तानी पाउने व्यक्ति/संस्थाको नाम	भुक्तानीको प्रयोजन	बैङ्क तथा शाखा	खाता नं.	खुद भुक्तानी रकम रु.
1.	सर्भिस नेपाल प्रा.लि.	कार्यालय घर रङरोगन भुक्तानी	हिमालयन बैङ्क	032187609	25,900
2.	छिमिसिङ छापाखाना	लेटरप्याड छपाइ भुक्तानी	कृषि विकास बैङ्क, कालिकोट	9980086553	2,310
3.	जे.टि.ए लाक्पा दोर्जे	कार्यालय सामान खरिद पेस्की	चेकमार्फत / बैंक ट्रान्सफर	–	8,000

(द्रष्टव्य: क्र.सं. ४ को “एकमुष्ट निकासा आम्दानी बाँधियो” भन्ने कारोबार गैर-भुक्तानी लेखा प्रविष्टि मात्र भएकोले भुक्तानी आदेशमा चढ्दैन।)

Qns. (झ) मालपोत कार्यालय रामेछापको गोस्वारा भौचर र बैङ्क नगदी किताब ८ अङ्क

प्रश्न (Question):

मालपोत कार्यालय रामेछापको निम्नलिखित कारोबारहरूको गोस्वारा भौचर बनाई बैङ्क नगदी किताबमा प्रविष्टि गर्नुहोस् :

१. साउन १२ मा सानुकान्छा महर्जनलाई खर्च शीर्षक न. 22311 बाट Rs. 15,000 दिई सानो नगदी कोष खडा गरियो ।
२. साउन १५ मा टेलिफोन महसुल Rs. 1,250 चेकबाट भुक्तानी गरियो ।
३. साउन १६ मा सोफासेटको खोल खरिद गरेबापत Rs. 1,200 चेकबाट भुक्तानी गरियो ।
४. साउन १७ मा कार्यालयको कम्प्युटर खरिद गर्न नासु इन्द्र दहाललाई Rs. 60,000 पेस्की दिइयो।
५. साउन १८ मा टाइपराइटर खरिद गरी Rs. 12,500 भुक्तानी गरियो ।
६. साउन १८ मा स्टेसनरी सामान खरिदबापत Rs. 1,125 भुक्तानी गरियो ।
७. साउन २५ मा कार्यालय मालसामान खरिदबापत Rs. 2,500 भुक्तानी गरियो ।
८. साउन २६ मा साउन महिनाको तलब जम्मा Rs. 77,000 मध्ये कर्मचारी सञ्चय कोषबापत Rs. 14,000 कट्टी गरी बाँकी रकम भुक्तानी गरियो । कट्टी रकम सोही दिन बैङ्क दाखिला गरियो ।
९. साउन २८ मा नासु इन्द्र दहालले Rs. 60,000 को कम्प्युटर खरिदको बिल पेस भएकाले पेस्की फछ्यौट गरियो ।
१०. साउन ३० मा उपर्युक्त सबै रकम (Rs. 1,70,575) कोलेनिकाबाट भुक्तानी भएअनुसार एकमुष्ट निकासा आम्दानी बाँधियो ।

समाधान (Solution):

१. मालपोत कार्यालय रामेछाप
गोश्वारा भौचर (म.ले.प.फा.नं. २०३)

क्र.सं.	सङ्केत / उपशीर्षक नं.	कारोबारको व्यहोरा	डेबिट रु.	क्रेडिट रु.
1.		डे. सानुकान्छा महर्जन सानो नगदी कोष – पेस्की क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (सानो नगदी कोष स्थापना गर्न पेस्की दिइयो)	15,000	15,000
2.	22112	डे. ब.ख. सञ्चार महसुल क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (टेलिफोन महसुल चेकबाट भुक्तानी गरियो)	1,250	1,250
3.	31123	डे. ब.ख. फर्निचर तथा फिक्चर्स (सोफासेट खोल) क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (सोफासेटको खोल खरिदबापत चेकबाट भुक्तानी गरियो)	1,200	1,200
4.		डे. नासु इन्द्र दहाल कम्प्युटर खरिद – पेस्की क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (कम्प्युटर खरिद गर्न इन्द्र दहाललाई पेस्की दिइयो)	60,000	60,000
5.	31122	डे. ब.ख. मेसिनरी तथा औजार (टाइपरायटर) क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (टाइपराइट खरिद गरी भुक्तानी गरियो)	12,500	12,500
6.	22311	डे. ब.ख. कार्यालयसम्बन्धी खर्च क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (स्टेसनरी सामान खरिदबापत भुक्तानी गरियो)	1,125	1,125
7.	22311	डे. ब.ख. कार्यालयसम्बन्धी खर्च क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (कार्यालय मालसामान खरिदबापत भुक्तानी गरियो)	2,500	2,500
8.	21111	डे. ब.ख. कर्मचारी पारिश्रमिक क्रे. कर्मचारी सञ्चय कोष क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (सञ्चय कोष कट्टी गरी बाँकी तलब भुक्तानी गरियो)	77,000	14,000 63,000
8.1		डे. कर्मचारी सञ्चय कोष क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (कट्टा गरिएको सञ्चय कोष रकम सोही दिन बैङ्क दाखिला गरियो)	14,000	14,000
9.	31122	डे. ब.ख. मेसिनरी तथा औजार क्रे. नासु इन्द्र दहाल कम्प्युटर खरिद – पेस्की फछ्र्योट (कम्प्युटर खरिदको बिल पेस भएकाले पेस्की फछ्र्योट गरियो)	60,000	60,000
10.		डे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष क्रे. निकासा आम्दानी (सकल कारोबारको भुक्तानी निकासा आम्दानी बाँधियो)	1,70,575	1,70,575

२. मालपोत कार्यालय रामेछाप
बैङ्क नगदी किताब (म.ले.प.फा.नं. २०९)

मिति	विवरण	बैङ्क (डे.)	बैङ्क (क्रे.)	बैङ्क (बाँकी)	बजेट खर्च (ख.नं.)	बजेट खर्च (रकम)	पेस्की (दिइएको)	पेस्की (फछ्र्योट)	विविध (क्रे.)
साउन 12	सानो नगदी कोष स्थापना पेस्की		15,000	(15,000)	22311	15,000	15,000
साउन 15	टेलिफोन महसुल भुक्तानी		1,250	(16,250)	22112	1,250
साउन 16	सोफासेटको खोल खरिद भुक्तानी		1,200	(17,450)	31123	1,200
साउन 17	नासु इन्द्र दहाललाई पेस्की		60,000	(77,450)	31122	60,000	60,000
साउन 18	टाइपराइटर खरिद भुक्तानी		12,500	(89,950)	31122	12,500
साउन 18	स्टेसनरी सामान खरिद भुक्तानी		1,125	(91,075)	22311	1,125
साउन 25	कार्यालय मालसामान खरिद भुक्तानी		2,500	(93,575)	22311	2,500
साउन 26	तलब वितरण (सञ्चय कोष कट्टी)		63,000	(156,575)	21111	77,000			14,000
“	सञ्चय कोष रकम दाखिला गरियो		14,000	(170,575)
साउन 28	इन्द्र दहालको कम्प्युटर पेस्की फछ्र्योट			(170,575)	31122	60,000		60,000
साउन 30	एकमुष्ट निकासा आम्दानी	1,70,575		0					1,70,575
जम्मा		1,70,575	1,70,575	0		2,30,575	75,000	60,000	1,84,575

Qns. (ञ) जिल्ला प्रशासन कार्यालय मोरङको गोश्वारा भौचर र बैङ्क नगदी किताब 8 Marks

प्रश्न (Question):

जिल्ला प्रशासन कार्यालय मोरङको निम्नलिखित कारोबारहरूको गोस्वारा भौचर बनाई बैङ्क नगदी किताब तयार पार्नुहोस् :

1. भाद्र 4 गते कार्यालयको फर्निचर खरिद गर्न ना.सु. रमिता ताम्राकारलाई Rs. 35,000 पेस्की दिइयो ।
2. भाद्र 6 मा भ्रमण खर्चबापत ना.सु. विनोद गौतमलाई Rs. 1,500 भुक्तानी गरियो ।
3. भाद्र 7 लेखापाल रमेश वस्ताकोटीको नाममा मसलन्द खर्च शीर्षकबाट Rs. 2,000 को सानो नगदी कोष स्थापना गरियो ।
4. भाद्र 12 मा कार्यालयको घर भाडा Rs. 7,500 भुक्तानी गरियो ।
5. भाद्र 21 मा शाखा अधिकृत राम थापाको असार महिनाको छुट फिल्ड भत्ता रकम Rs. 500 भुक्तानी गरियो ।
6. भाद्र 26 मा ना.सु. रमिता ताम्राकारले Rs. 36,000 को फर्निचर खरिद गरी बिल भरपाई पेस गरेकाले नपुग रकम Rs. 1,000 भुक्तानी दिई पेस्की फछ्र्योट गरियो ।
7. भाद्र 30 मा विकेशको तलब Rs. 30,000 मध्ये क.सं. कोषको Rs. 6,000 र आयकर Rs. 450 कटाई बाँकी तलब भुक्तानी गरी कट्टी गरिएको रकम सोही दिन बैङ्क दाखिला गरियो ।

समाधान (Solution):

1. गोश्वारा भौचर (म.ले.प.फा.नं. 203)

क्र.सं.	सङ्केत / उपशीर्षक नं.	कारोबारको व्यहोरा	डेबिट रु.	क्रेडिट रु.
1.		डे. ना.सु. रमिता ताम्राकार फर्निचर – पेस्की क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (फर्निचर खरिद गर्न रमिता ताम्राकारलाई पेस्की दिइयो)	35,000	35,000
2.	22612	डे. ब.ख. भ्रमण खर्च क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (भ्रमण खर्चबापत विनोद गौतमलाई भुक्तानी गरियो)	1,500	1,500
3.		डे. लेखापाल रमेश वस्ताकोटी सानो नगदी कोष – पेस्की क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (मसलन्द खर्च शीर्षक अन्तर्गत सानो नगदी कोष स्थापना गरियो)	2,000	2,000
4.	28142	डे. ब.ख. घरभाडा क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (कार्यालयको घरभाडा भुक्तानी गरियो)	7,500	7,500
5.	21131	डे. ब.ख. स्थानीय भत्ता क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (शाखा अधिकृत राम थापाको छुट फिल्ड भत्ता भुक्तानी गरियो)	500	500
6.	31123	डे. ब.ख. फर्निचर तथा फिक्चर्स क्रे. ना.सु. रमिता ताम्राकार फर्निचर – पेस्की फछ्र्योट क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (थप रकम भुक्तानी गरी रमिता ताम्राकारको फर्निचर पेस्की फछ्र्योट गरियो)	36,000	35,000 1,000
7.	21111	डे. ब.ख. कर्मचारी पारिश्रमिक क्रे. कर्मचारी सञ्चय कोष क्रे. आयकर क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (कट्टीहरू कट्टाई विकेशको तलब भुक्तानी गरियो)	30,000	6,000 450 23,550
7.1		डे. कर्मचारी सञ्चय कोष डे. आयकर क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (कट्टी रकम सोही दिन बैङ्क दाखिला गरियो)	6,000 450	6,450

2. बैङ्क नगदी किताब (म.ले.प.फा.नं. 209)

मिति	विवरण	बैङ्क (डे.)	बैङ्क (क्रे.)	बैङ्क (बाँकी)	बजेट खर्च (ख.नं.)	बजेट खर्च (रकम)	पेस्की (दिइएको)	पेस्की (फछ्र्योट)	विविध (क्रे.)
भाद्र 4	रमिता ताम्राकारलाई पेस्की		35,000	(35,000)	31123	35,000	35,000
भाद्र 6	विनोद गौतमलाई भ्रमण खर्च भुक्तानी		1,500	(36,500)	22612	1,500
भाद्र 7	रमेश वस्ताकोटीलाई सानो नगदी कोष		2,000	(38,500)	22311	2,000	2,000
भाद्र 12	घरभाडा भुक्तानी		7,500	(46,000)	28142	7,500
भाद्र 21	राम थापालाई छुट फिल्ड भत्ता भुक्तानी		500	(46,500)	21131	500
भाद्र 26	रमिताको फर्निचर पेस्की फछ्र्योट र थप		1,000	(47,500)	31123	36,000		35,000
भाद्र 30	विकेशको तलब वितरण		23,550	(71,050)	21111	30,000			6,450
“	कट्टी रकम बैङ्क दाखिला गरियो		6,450	(77,500)
“	एकमुष्ट निकासा प्राप्त	77,500		0					77,500
जम्मा		77,500	77,500	0		1,12,500	37,000	35,000	83,950

Qns. (ट) नापी शाखा जुम्लाका गोश्वारा भौचर र बैङ्क नगदी किताब 8 Marks

प्रश्न (Question):

नापी शाखा जुम्लामा भएका निम्नलिखित आर्थिक कारोबारहरूको गोस्वारा भौचर बैङ्क नगदी किताबमा प्रविष्टि गर्नुहोस् :

1. असोज 5 मा कार्यालयको भदौ महिनाको घरभाडा Rs. 6,000 घरधनीलाई भुक्तानी गरियो ।
2. असोज 8 मा लेटरप्याड छपाइ गरेबापत चन्दननाथ छापाखानालाई Rs. 6,500 भुक्तानी गरियो।
3. असोज 15 मा अमिन दयाराम रोक्कालाई भ्रमण खर्च पेस्की स्वरूप Rs. 1,800 भुक्तानी दिइयो।
4. असोज 19 मा कार्यालयमा रहेको सोफासेट मर्मत गरेबापत सिकर्मी गगनलाई Rs. 1,250 भुक्तानी गरियो ।
5. असोज 21 मा नापी शाखा रहेको भवनको छाना मर्मत गरेबापत प्रतिव्यक्ति दैनिक Rs. 500 का दरले 2 जनालाई 4 दिनको ज्याला भुक्तानी गरियो ।
6. असोज 25 मा अमिन दयाराम रोक्काले भ्रमण सम्पन्न गरी Rs. 2,500 को बिल भरपाई पेस गरेकोले पेस्की फछ्र्योट गरी बढी खर्च रकम भुक्तानी दिइयो ।
7. असोज 30 मा उक्त सबै भुक्तानीको एकल कोष खाताबाट निकासा भएको भुक्तानी रकम एकमुष्ट आम्दानी बाँधियो ।

समाधान (Solution):

1. गोश्वारा भौचर (म.ले.प.फा.नं. 203)

क्र.सं.	सङ्केत / उपशीर्षक नं.	कारोबारको व्यहोरा	डेबिट रु.	क्रेडिट रु.
1.	28142	डे. ब.ख. घरभाडा क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (भदौ महिनाको घरभाडा भुक्तानी गरियो)	6,000	6,000
2.	22315	डे. ब.ख. छपाइ तथा सूचना प्रकाशन क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (लेटरप्याड छपाइबापत चन्दननाथ छापाखानालाई भुक्तानी गरियो)	6,500	6,500
3.		डे. अमिन दयाराम रोक्का भ्रमण खर्च – पेस्की क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (दयाराम रोक्कालाई भ्रमण खर्च पेस्की दिइयो)	1,800	1,800
4.	22212	डे. ब.ख. मर्मत सम्भार तथा सञ्चालन खर्च क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (सोफासेट मर्मत गरेबापत भुक्तानी गरियो)	1,250	1,250
5.	22221	डे. ब.ख. निर्मित भवनको मर्मत सम्भार (500x2x4) क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (छाना मर्मतको दैनिक ज्याला भुक्तानी गरियो)	4,000	4,000
6.	22612	डे. ब.ख. भ्रमण खर्च क्रे. अमिन दयाराम रोक्का भ्रमण खर्च – पेस्की फछ्र्योट क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (2,500 को बिल अनुसार नपुग 700 थप भुक्तानी गरी पेस्की फछ्र्योट गरियो)	2,500	1,800 700
7.		डे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष क्रे. निकासा आम्दानी (सकल कारोबारको भुक्तानी निकासा आम्दानी बाँधियो)	20,250	20,250

2. बैङ्क नगदी किताब (म.ले.प.फा.नं. 209)

मिति	विवरण	बैङ्क (डे.)	बैङ्क (क्रे.)	बैङ्क (बाँकी)	बजेट खर्च (ख.नं.)	बजेट खर्च (रकम)	पेस्की (दिइएको)	पेस्की (फछ्र्योट)	विविध (क्रे.)
असोज 5	घरभाडा भुक्तानी		6,000	(6,000)	28142	6,000
असोज 8	लेटरप्याड छपाइ भुक्तानी		6,500	(12,500)	22315	6,500
असोज 15	दयाराम रोक्कालाई भ्रमण पेस्की		1,800	(14,300)	22612	1,800	1,800
असोज 19	सोफासेट मर्मत भुक्तानी		1,250	(15,550)	22212	1,250
असोज 21	छाना मर्मत ज्याला भुक्तानी		4,000	(19,550)	22221	4,000
असोज 25	दयारामको भ्रमण पेस्की फछ्र्योट र थप		700	(20,250)	22612	2,500		1,800
असोज 30	एकमुष्ट निकासा प्राप्त	20,250		0					20,250
जम्मा		20,250	20,250	0		22,050	1,800	1,800	20,250

Qns. (ठ) रारा राष्ट्रिय निकुञ्जका गोश्वारा भौचर र बैङ्क नगदी किताब 8 Marks

प्रश्न (Question):

रारा राष्ट्रिय निकुञ्जमा भएका निम्नलिखित आर्थिक कारोबारहरूको गोस्वारा भौचर बनाई बैङ्क नगदी किताबमा चढाउनुहोस् :

1. पुस 7 मा कार्यालयको घर रङरोगन गरेबापत Rs. 16,000 भुक्तानी गरियो ।
2. पुस 8 मा निकुञ्जको लेटरप्याड छपाइ गरेबापत छिमिसिङ छापाखानालाई Rs. 8,515 भुक्तानी गरियो ।
3. पुस 15 मा फरेस्टर लाक्पा दोर्जेलाई कार्यालय सामान खरिद Rs. 8,000 पेस्की दिइयो ।
4. पुस 19 मा कार्यालयमा रहेको आगो ताप्ने चुल्हो मर्मत गरेबापत सिकर्मीलाई Rs. 750 भुक्तानी गरियो ।
5. पुस 20 मा खरिदार रामबहादुर हमाललाई रिभल्भिङ चेयर खरिद गरी ल्याउन Rs. 5,000 पेस्की दिइयो ।
6. पुस 22 मा रासन ठेकेदार राजेन्द्रराज जोशीलाई Rs. 20,000 पेस्की दिइयो ।
7. पुस 25 मा खरिदार रामबहादुर हमालले Rs. 4,900 को बिल र Rs. 100 को एकल कोष खातामा रकम जम्मा गरेको बैङ्क भौचर पेस गरी मिति 9/20 मा लिएको Rs. 5,000 पेस्की फछ्यौट गर्न निवेदन दिएकाले पेस्की फछ्र्योट गरियो ।
8. पुस 29 मा रासन ठेकेदार राजेन्द्रराज जोशीले पुस महिनामा कर्मचारीहरूलाई रासन उपलब्ध गराएबापत Rs. 20,000 को बिल पेस गरेकाले निजको पेस्की फछ्यौट गरियो ।
9. पुस 30 मा फरेस्टर लाक्पा दोर्जेले लिएको पेस्की पूरै रकम नगदमा फिर्ता भएकाले पेस्की फछ्र्योट गरियो । फिर्ता भएको नगद सोहि दिन बैङ्क दाखिला गरियो ।
10. पुस 30 गते नै उपर्युक्तानुसार कोलेनिकाबाट भुक्तानी भएको रकमको एकमुष्ट निकासा आम्दानी बाँधियो ।

समाधान (Solution):

1. गोश्वारा भौचर (म.ले.प.फा.नं. 203)

क्र.सं.	सङ्केत / उपशीर्षक नं.	कारोबारको व्यहोरा	डेबिट रु.	क्रेडिट रु.
1.	22221	डे. ब.ख. निर्मित भवनको मर्मत सम्भार क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (घर रङरोगन गरेबापत भुक्तानी गरियो)	16,000	16,000
2.	22315	डे. ब.ख. छपाइ तथा सूचना प्रकाशन क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (लेटरप्याड छपाइ गरेबापत भुक्तानी गरियो)	8,515	8,515
3.		डे. फरेस्टर लाक्पा दोर्जे कार्यालय सामान – पेस्की क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (लाक्पा दोर्जेलाई कार्यालय सामान खरिद गर्न पेस्की दिइयो)	8,000	8,000
4.	22212	डे. ब.ख. मर्मत सम्भार तथा सञ्चालन खर्च क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (चुल्हो मर्मत गरेबापत सिकर्मीलाई भुक्तानी गरियो)	750	750
5.		डे. खरिदार रामबहादुर हमाल फर्निचर – पेस्की क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (रिभल्भिङ चेयर खरिद गर्न पेस्की दिइयो)	5,000	5,000
6.		डे. रासन ठेकेदार राजेन्द्रराज जोशी रासन – पेस्की क्रे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (ठेकेदार जोशीलाई रासन पेस्की दिइयो)	20,000	20,000
7.	31123	डे. ब.ख. फर्निचर तथा फिक्चर्स डे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (नगद फिर्ता) क्रे. खरिदार रामबहादुर हमाल फर्निचर – पेस्की फछ्र्योट (चेयर खरिदको बिल र फिर्ता नगद दाखिला भौचर अनुसार पेस्की फछ्र्योट गरियो)	4,900 100	5,000
8.	21121	डे. ब.ख. पोसाक तथा रासन क्रे. रासन ठेकेदार राजेन्द्रराज जोशी रासन – पेस्की फछ्र्योट (रासन उपलब्ध गराएबापतको बिल अनुसार पेस्की फछ्र्योट गरियो)	20,000	20,000
9.		डे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष (नगद फिर्ता) क्रे. फरेस्टर लाक्पा दोर्जे कार्यालय सामान – पेस्की फछ्र्योट (लाक्पा दोर्जेले लिएको पूरै पेस्की रकम नगद फिर्ता गरेकाले पेस्की फछ्र्योट गरियो)	8,000	8,000
10.		डे. को.ले.नि.का. एकल खाता कोष क्रे. निकासा आम्दानी (सकल भुक्तानी भएको रकमको निकासा आम्दानी बाँधियो)	50,165	50,165

(नोट: कुल खुद निकासा आम्दानी = 16,000 + 8,515 + 750 + 4,900 (रामबहादुर खुद खर्च) + 20,000 = Rs. 50,165)

2. बैङ्क नगदी किताब (म.ले.प.फा.नं. 209)

मिति	विवरण	बैङ्क (डे.)	बैङ्क (क्रे.)	बैङ्क (बाँकी)	बजेट खर्च (ख.नं.)	बजेट खर्च (रकम)	पेस्की (दिइएको)	पेस्की (फछ्र्योट)	विविध (क्रे.)
पुस 7	घर रङरोगन भुक्तानी		16,000	(16,000)	22221	16,000
पुस 8	लेटरप्याड छपाइ भुक्तानी		8,515	(24,515)	22315	8,515
पुस 15	लाक्पा दोर्जेलाई कार्यालय सामान पेस्की		8,000	(32,515)	22311	8,000	8,000
पुस 19	चुल्हो मर्मत भुक्तानी		750	(33,265)	22212	750
पुस 20	रामबहादुर हमाललाई फर्निचर पेस्की		5,000	(38,265)	31123	5,000	5,000
पुस 22	राजेन्द्रराज जोशीलाई रासन पेस्की		20,000	(58,265)	21121	20,000	20,000
पुस 25	रामबहादुरको फर्निचर पेस्की फछ्र्योट (नगद फिर्ता)	100		(58,165)	31123	4,900		5,000
पुस 29	राजेन्द्रराज जोशीको रासन पेस्की फछ्र्योट			(58,165)	21121	20,000		20,000
पुस 30	लाक्पा दोर्जेको नगद फिर्ता (बैङ्क दाखिला)	8,000		(50,165)				8,000
“	एकमुष्ट निकासा प्राप्त	50,165		0					50,165
जम्मा		58,265	58,265	0		83,165	33,000	33,000	50,165

Qns. (ड) असोज महिनाको खर्चको फाँटबारी (Statement of Expenditure) 8 Marks

प्रश्न (Question):

प्रदेश आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालयमा भएका निम्नलिखित आर्थिक कारोबारहरूका आधारमा असोज महिनाको मासिक खर्चको फाँटबारी बनाउनुहोस् :

खर्च सङ्केत	खर्च शीर्षक	वार्षिक बजेट रु.	भाद्र महिनासम्मको खर्च रु.	असोज महिनाको खर्च रु.	पेस्की रु.
21111	पारिश्रमिक कर्मचारी	1,50,000	20,000	70,000	–
21139	अन्य भत्ता	8,000	5,000	2,000	–
22311	मसलन्द (कार्यालयसम्बन्धी) खर्च	5,000	–	1,000	500
22313	पुस्तक तथा सामग्री खर्च	2,000	–	300	–
28142	घरभाडा	25,000	25,000	2,000	–
31123	फर्निचर तथा फिक्चर्स	70,000	80,000	15,000	5,000
31122	मेसिनरी औजार	90,000	1,000	5,000	–
	जम्मा	3,50,000	1,32,500	95,300	5,500

असोज 31 मा उपर्युक्तानुसार एकल कोष खाताबाट भएको भुक्तानी / निकासा आम्दानी बाँधियो । उक्त कारोबारहरूको असोज महिनाको खर्चको फाँटबारी तयार गर्नुहोस् ।

समाधान (Solution):

तालिकाको गणितीय विश्लेषण तथा समायोजन:
• 22311 (मसलन्द खर्च): प्रश्नमा कुल “भाद्र महिनासम्मको खर्च” Rs. 1,32,500 देखाइएको छ, तर दिइएका प्रविष्टिहरूको जोड Rs. 1,31,000 मात्र हुन्छ। यसको अर्थ 22311 (मसलन्द) शीर्षकमा भाद्र महिनासम्मको खर्च Rs. 1,500 रहेको छ (जुन प्रश्नमा छुटेको थियो)। यसलाई तालिकामा समावेश गरिएको छ।
• असोज महिनासम्मको कुल खर्च / निकासा = भाद्र महिनासम्मको खर्च + असोज महिनाको खर्च।
• पेस्कीबाहेक खर्च रकम (खुद खर्च) = असोज महिनासम्मको कुल खर्च – पेस्की।
• बाँकी बजेट = वार्षिक बजेट – असोज महिनासम्मको कुल खर्च।

असोज महिनाको खर्चको फाँटवारी (म.ले.प.फा.नं. 210)

खर्च सङ्केत नं.	खर्च शीर्षक	वार्षिक बजेट (Rs.)	असोज महिनासम्मको निकासा (Rs.)	भाद्र महिनासम्मको खर्च (Rs.)	असोज महिनाको खर्च (Rs.)	असोज महिनासम्मको खर्च (Rs.)	पेस्की (Rs.)	पेस्कीबाहेक खर्च रकम (Rs.)	बाँकी बजेट (Rs.)
21111	पारिश्रमिक कर्मचारी	1,50,000	90,000	20,000	70,000	90,000	–	90,000	60,000
21139	अन्य भत्ता	8,000	7,000	5,000	2,000	7,000	–	7,000	1,000
22311	मसलन्द खर्च	5,000	2,500	1,500	1,000	2,500	500	2,000	2,500
22313	पुस्तक तथा सामग्री खर्च	2,000	300	–	300	300	–	300	1,700
28142	घरभाडा	25,000	27,000	25,000	2,000	27,000	–	27,000	(2,000)
31123	फर्निचर तथा फिक्चर्स	70,000	95,000	80,000	15,000	95,000	5,000	90,000	(25,000)
31122	मेसिनरी औजार	90,000	6,000	1,000	5,000	6,000	–	6,000	84,000
	कुल जम्मा	3,50,000	2,27,800	1,32,500	95,300	2,27,800	5,500	2,22,300	1,22,200
	वार्षिक बजेटको तुलना (%)		65.09%	37.86%	27.23%	65.09%	1.57%	63.51%

Qns. (ढ) पुस महिनाको खर्चको फाँटबारी (Statement of Expenditure) 8 Marks

प्रश्न (Question):

प्रदेश स्थित आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालयले पुस महिनाको बजेट र खर्चको विवरण निम्नानुसार उपलब्ध गराएको छ ।

खर्च सङ्केत	खर्च शीर्षक	वार्षिक बजेट रु.	मंसीरसम्मको खर्च रु.	पुसको खर्च रु.	पेस्की रु.
21111	पारिश्रमिक कर्मचारी	5,00,000	1,90,000	–	–
21139	अन्य भत्ता	50,000	23,000	10,000	–
22212	इन्धन (कार्यालय प्रयोजन)	25,000	12,000	500	–
22311	मसलन्द खर्च	25,000	11,000	5,000	1,000
22711	विविध खर्च	10,000	3,500	500	–
31121	सवारी साधन	9,00,000	2,50,000	50,000	10,000
31123	फर्निचर तथा फिक्चर्स	1,50,000	1,20,000	19,000	–
	जम्मा	16,60,000	6,09,500	1,23,500	11,000

पुस 29 मा उपर्युक्तानुसार एकल कोष खाताबाट भएको भुक्तानी/निकासा आम्दानी बाँधियो । उक्त कारोबारहरूको पुस महिनाको खर्चको फाँटबारी तयार गर्नुहोस् ।

समाधान (Solution):

तालिकाको गणितीय विश्लेषण तथा समायोजन:
• 21111 (पारिश्रमिक कर्मचारी): प्रश्नमा पुसको जम्मा खर्च Rs. 1,23,500 दिएको छ। तर अन्य सबै शीर्षकको पुस महिनाको खर्च जोड्दा Rs. 85,000 (10000+500+5000+500+50000+19000) मात्र हुन्छ। यसको अर्थ 21111 को पुस महिनाको खर्च Rs. 38,500 रहेको छ (123500 – 85000 = 38500)। यसलाई तालिकामा समायोजन गरिएको छ।
• पुस महिनासम्मको कुल खर्च / निकासा = मंसीरसम्मको खर्च + पुस महिनाको खर्च।
• पेस्कीबाहेक खर्च रकम (खुद खर्च) = पुस महिनासम्मको कुल खर्च – पेस्की।
• बाँकी बजेट = वार्षिक बजेट – पुस महिनासम्मको कुल खर्च।

पुस महिनाको खर्चको फाँटवारी (म.ले.प.फा.नं. 210)

खर्च सङ्केत नं.	खर्च शीर्षक	वार्षिक बजेट (Rs.)	पुस महिनासम्मको निकासा (Rs.)	मंसीरसम्मको खर्च (Rs.)	पुसको खर्च (Rs.)	पुस महिनासम्मको खर्च (Rs.)	पेस्की (Rs.)	पेस्कीबाहेक खर्च रकम (Rs.)	बाँकी बजेट (Rs.)
21111	पारिश्रमिक कर्मचारी	5,00,000	2,28,500	1,90,000	38,500	2,28,500	–	2,28,500	2,71,500
21139	अन्य भत्ता	50,000	33,000	23,000	10,000	33,000	–	33,000	17,000
22212	इन्धन (कार्यालय प्रयोजन)	25,000	12,500	12,000	500	12,500	–	12,500	12,500
22311	मसलन्द खर्च	25,000	16,000	11,000	5,000	16,000	1,000	15,000	9,000
22711	विविध खर्च	10,000	4,000	3,500	500	4,000	–	4,000	6,000
31121	सवारी साधन	9,00,000	3,00,000	2,50,000	50,000	3,00,000	10,000	2,90,000	6,00,000
31123	फर्निचर तथा फिक्चर्स	1,50,000	1,39,000	1,20,000	19,000	1,39,000	–	1,39,000	11,000
	कुल जम्मा	16,60,000	7,33,000	6,09,500	1,23,500	7,33,000	11,000	7,22,000	9,27,000
	वार्षिक बजेटको तुलना (%)		44.16%	36.72%	7.44%	44.16%	0.66%	43.49%